منبع: HadeethEnc.com, فارسی v۱.۳۰.۰
متن عربی
عن أبي هريرة رضي الله عنه نهى النبي صلى الله عليه وسلم أَنْ يُسْتَنْجَى بِرَوْثٍ أو عَظْمٍ، وقال: «إِنَّهُمَا لَا تُطَهِّرَان».
ترجمه
از ابوهریره رضی الله عنه روایت است که می گوید: رسول الله صلی الله علیه وسلم از استنجا زدن با سرگین یا استخوان نهی کرده و فرمود: «إِنَّهُمَا لَا تُطَهِّرَان»: «این دو پاک کننده نیستند».
شرح
ابوهریره رضی الله عنه که یکی از راویان بزرگ اسلام است، یادآور می شود که رسول الله صلی الله علیه وسلم آنها را از استنجاء با دو چیز جهت پاکی از مدفوع منع نمود؛ و آن دو عبارتند از: سرگین و استخوان. چون سرگین نجس است؛ یا علت نهی، باقی ماندن سرگین جهت استفاده ی چارپایان اجنه است؛ زیرا رسول الله صلی الله علیه وسلم در حدیثی که ترمذی روایت کرده فرموده اند: «لا تَسْتَنْجُوا بالرَّوثِ ولا بالعِظامِ، فإنَّها زَادُ إِخوانِكُم من الجِنِّ»: «با سرگين حيوانات و استخوان استنجا نزنيد، چرا که خوراک و توشه ی برادران جنّی شما هستند». و علت نهی از استنجا با استخوان این است که نجاست را برطرف نمی کند؛ همچنین در علت نهی از استنجا با استخوان گفته شده: چون در صورت ضرورت و در شرایط ضروری می توان استخوان را لیسید یا جوید. و دلیل دیگر آن این رهنمود نبوی است که می فرماید: «إن العظم زاد إخوانكم من الجن»: «استخوان خوراک برادران جنی شماست». یعنی: استخوان برای آنها پر از گوشت می گردد. همچنین در علت نهی گفته شده، استخوان می تواند منجر به زخمی شدن و آسیب دیدن گردد. و در پایان حدیث علت نهی از استعمال سرگین و استخوان در استنجا را ذکر کرده و بیان می نماید که این دو نمی توانند هدف از استنجا یعنی تحقق طهارت را محقق کنند. به همین دلیل است که رسول الله صلی الله علیه وسلم می فرماید: این دو پاک کننده نیستند.
شرح: العربية
يذكر راوية الإسلام أبو هريرة رضي الله عنه أن النبي -عليه الصلاة والسلام- نهاهم في باب الاستنجاء، عن استعمال شيئين في قطع النجو، وهو الغائط الخارج من السبيل، وهما: الروث والعظم، أما الروث فلنجاستها، أو لعلة إبقائها ليستفيد منها دواب الجن؛ لقوله -عليه الصلاة والسلام- كما عند الترمذي: "لا تستنجوا بالروث ولا بالعظام؛ فإنها زاد إخوانكم من الجن". وأما العظم فعلة النهي ملاسة العظم فلا يزيل النجاسة، وقيل علته أنه يمكن مصه أو مضغه عند الحاجة، وقيل لقوله -عليه الصلاة والسلام-: «إن العظم زاد إخوانكم من الجن» اهـ. يعني: وإنهم يجدون عليه من اللحم أوفر ما كان عليه، وقيل لأن العظم ربما يجرح. ثم خُتِم الحديث بتوكيد علة النهي من استعمال الأرواث والعظام في الاستنجاء؛ وذلك لأنها تفوت المقصود من الاستنجاء، وهو تحصيل الطهارة؛ ولذلك قال -عليه الصلاة والسلام-: إنهما لا يطهران.
- النهي عن الاستجمار بالروث؛ لأنه: إما نجس، وإما لأنه علف دواب الجن.
- النهي عن الاستجمار بالعظم؛ لأنه إما نجس، وإما لأنه طعام الجن أنفسهم.