منبع: HadeethEnc.com, فارسی v۱.۳۰.۰
متن عربی
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ أَنَّ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ، قَالَ: «إِذَا جَاءَ رَمَضَانُ فُتِّحَتْ أَبْوَابُ الْجَنَّةِ، وَغُلِّقَتْ أَبْوَابُ النَّارِ، وَصُفِّدَتِ الشَّيَاطِينُ».
ترجمه
از ابوهریره رضی الله عنه روایت است که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمود: «إِذَا جَاءَ رَمَضَانُ فُتِّحَتْ أَبْوَابُ الْجَنَّةِ، وَغُلِّقَتْ أَبْوَابُ النَّارِ، وَصُفِّدَتِ الشَّيَاطِينُ». یعنی: «چون رمضان آید درهای بهشت گشوده می‌شود، و درهای دوزخ بسته می‌شود، و شیاطین به زنجیر کشیده می‌شوند».
شرح
پیامبر صلی الله علیه و سلم خبر داده‌اند که هرگاه ماه رمضان فرا رسد، سه امر رخ می‌دهد: اول: درهای بهشت گشوده می‌شود و هیچ دری از آن بسته نمی‌ماند. دوم: درهای دوزخ بسته می‌شود و هیچ دری از آن گشوده نمی‌ماند. سوم: شیاطین و جنیان سرکش با زنجیرها به بند کشیده می‌شوند، پس به آنچه در غیر رمضان دست می‌یافتند، دست نمی‌یابند. همهٔ اینها برای بزرگداشت این ماه است، و تشویقی است برای انسان‌های اهل عمل به بسیار انجام دادن طاعات از قبیل نماز، صدقه، ذکر، خواندن قرآن و غیره؛ و به دوری گزیدن از گناهان و نافرمانی‌ها.
فواید
- فضیلت ماه رمضان.
- بشارتی برای روزه‌دارانِ در این ماه است، به این معنا که این ماه مبارک، موسم عبادت و خیر است.
- در به بند کشیده شدن شیاطین در رمضان، اشاره‌ای به برداشته شدن عذرِ مکلف است. گویی به او گفته می‌شود: شیاطین از تو بازداشته شده‌اند، پس برای ترک طاعت و انجام معصیت، آنان را بهانه قرار نده.
- قرطبی گفته است: اگر گفته شود: چگونه شرارت‌ها و گناهان را می‌بینیم که در رمضان بسیار واقع می‌شوند، در حالی که اگر شیاطین به بند کشیده می‌شدند، چنین اتفاقی نمی‌افتاد؟ پاسخ این است: که [گناهان] تنها از روزه‌دارانی کم می‌شود که روزه‌ای را گرفته‌اند که شروط آن حفظ شده و آداب آن رعایت شده است. یا اینکه برخی از شیاطین به بند کشیده می‌شوند که همان سرکشان هستند، نه همهٔ آنها، همان‌طور که در برخی روایات آمده است. یا اینکه مقصود، کم شدن شرارت‌ها در این ماه است و این امری محسوس است، زیرا وقوع آن در این ماه کمتر از غیر آن است. چرا که از به بند کشیده شدن همهٔ آنان، لازم نمی‌آید که هیچ شر و گناهی واقع نشود؛ زیرا برای آن اسباب دیگری غیر از شیاطین وجود دارد، مانند نفس‌های پلید، عادت‌های زشت و شیاطین انسی.
شرح: العربية
أخبرَ النبيُّ صلى الله عليه وسلم أنه إذا دخل شهر رمضان حصلت ثلاثة أمور: الأول: تفتح أبواب الجنة فلم يغلق منها باب. الثاني: تغلق أبواب النيران فلم يفتح منها باب. الثالث: تشد الشياطين ومردة الجن بالسلاسل، فلا يخلصون إلى ما كانوا يخلصون إليه في غير رمضان. وكل ذلك تعظيم لهذا الشهر، وترغيب للعاملين بكثرة الطاعات من صلاة وصدقة وذكر وقراءة للقرآن وغير ذلك؛ وبالابتعاد عن الذنوب والمعاصي.
- فضل شهر رمضان.
- بشارة للصائمين فيه بأن هذا الشهر المبارك موسم عبادة وخير.
- في تصفيد الشياطين في رمضان إشارة إلى رفع عذر المكلف وكأنه يقال له: قد كُفّت الشياطين عنك فلا تعتذر بهم في ترك الطاعة ولا في فعل المعصية.
- قال القرطبي: فإن قيل: كيف نرى الشرور والمعاصي واقعة في رمضان كثيرًا فلو صفدت الشياطين لم يقع ذلك؟ فالجواب: أنها إنما تقل عن الصائمين الصوم الذي حوفظ على شروطه وروعيت آدابه، أو المصفد بعض الشياطين وهم المردة لا كلهم كما تقدم في بعض الروايات، أو المقصود تقليل الشرور فيه، وهذا أمر محسوس، فإن وقوع ذلك فيه أقل من غيره، إذ لا يلزم من تصفيد جميعهم أن لا يقع شر ولا معصية؛ لأن لذلك أسبابًا غير الشياطين كالنفوس الخبيثة والعادات القبيحة والشياطين الإنسية.