منبع: HadeethEnc.com, فارسی v۱.۳۰.۰
متن عربی
عن أبي ذر رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : «إِذَا صُمْتَ مِنَ الشَّهْرِ ثَلاَثاً، فَصُمْ ثَلاَثَ عَشْرَةَ، وَأرْبَعَ عَشْرَةَ، وَخَمْسَ عَشْرَةَ». عن قتادة بن ملحان رضي الله عنه قال: كانَ رسولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم يَأمُرُنَا بِصِيَامِ أيَّامِ البِيضِ: ثَلاثَ عَشْرَةَ، وَأرْبَعَ عَشْرَةَ، وَخَمْسَ عَشْرَةَ. عن ابن عباس رضي الله عنهما قال: كانَ رسولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم لاَ يُفْطِرُ أيَّامَ البِيضِ في حَضَرٍ وَلاَ سَفَرٍ.
ترجمه
از ابوذر رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «إِذَا صُمْتَ مِنَ الشَّهْرِ ثَلاَثاً، فَصُمْ ثَلاَثَ عَشْرَةَ، وَأرْبَعَ عَشْرَةَ، وَخَمْسَ عَشْرَةَ»: «هرگاه قصدِ روزه گرفتن سه روز از ماه را داشتی، روزهای سيزدهم، چهاردهم و پانزدهم را روزه بگير». از قتاده بن ملحان رضی الله عنه روایت است که می گوید: رسول الله صلی الله علیه وسلم به ما فرمان می داد که ایام بیض یعنی: روزهای سیزده، چهارده و پانزدهم هر ماه را روزه بگیریم. از ابن عباس رضی الله عنهما روایت است که می گوید: رسول الله صلی الله علیه وسلم چه در سفر و چه در اقامت، ایام بیض را روزه می گرفت.
شرح
از ابوذر رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: ای ابوذر «هر گاه قصد روزه گرفتن سه روز در هر ماهی داشتی» یعنی می خواستی روزه ی نفل بگیری، «روزهای سیزده، چهارده و پانزدهم را روزه بگیر»؛ یعنی: روز سیزده هر ماه را به همراه دو روز پس از آن روزه بگیر. این سه روز را ایام بیض گویند، یعنی: روزهای شبهای بیض، زیرا در این شب ها ماه کامل و نورانی است. روزه گرفتن این سه روز در هر ماه مستحب است. از ابن عباس روایت است که می گوید: «رسول الله صلی الله علیه وسلم روزه ی روزهای بیض را ترک نمی کرد»؛ یعنی روزهای شب های بیض که عبارت است از: سیزده، چهارده و پانزدهم هر ماه؛ زیرا شب مهتابی است و روزه گرفتن در این سه شب برای شکر و سپاس از پروردگار مناسب است. «ایشان چه در سفر و چه در اقامت این سه روز را روزه می گرفت»؛ یعنی: هم در سفر و هم در حال اقامت بر روزه گرفتن این سه روز مواظب بود؛ پس روزه گرفتن این سه روز سنت مؤکده است. و به این خاطر روزه گرفتن این روزها ترجیح داده شده که در وسط ماه قرار گرفته اند و وسط در هر چیز، بهترین آن چیز است.
شرح: العربية
عن أبي ذر قال: قال رسول الله –صلى الله عليه وسلم-: "إذا صمت"، يا أبا ذر، قوله: "من الشهر"، أي: شهر كان، "ثلاثا"، أي: أردت صوم ذلك تطوعاً، "فصم ثلاث عشرة، وأربع عشرة، وخمس عشرة"، أي: صم الثالث عشر من الشهر واليومين بعده، وسميت هذه الثلاثة الأيام البيض أي أيام الليالي البيض؛ لإضاءتها بالقمر، وصومها من كل شهر مندوب. عن ابن عباس قال: "كان رسول الله –صلى الله عليه وسلم- لا يفطر أيام البيض"، أي: أيام الليالي البيض، وهي الثالث عشر والرابع عشر والخامس عشر؛ لأنها المقمرات من أوائلها إلى أواخرها، فناسب صيامها شكراً لله تعالى، قوله: "في حضر ولا سفر"، أي أنه لازم عليها فيهما، فصيامها سنة مؤكدة، ويترجح صيام أيام البيض بكونها وسط الشهر، ووسط الشيء أعدله.
- استحباب صيام هذه الأيام الثلاثة.
- استحباب المداومة على صيام البيض في الحضر والسفر.
- بيان رفق النبي -صلى الله عليه وسلم- بأمته، وإرشاده إياهم إلى ما يصلحهم، وحضهم على ما يطيقون المداومة عليه.