منبع: HadeethEnc.com, فارسی v۱.۳۰.۰
متن عربی
عَنْ عَائِشَةَ رضي الله عنها قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «الْمَاهِرُ بِالْقُرْآنِ مَعَ السَّفَرَةِ الْكِرَامِ الْبَرَرَةِ، وَالَّذِي يَقْرَأُ الْقُرْآنَ وَيَتَتَعْتَعُ فِيهِ، وَهُوَ عَلَيْهِ شَاقٌّ، لَهُ أَجْرَانِ».
ترجمه
از عایشه رضی‌الله‌عنها روایت است که رسول الله صلی‌الله‌علیه‌وسلم فرمودند: «الْمَاهِرُ بِالْقُرْآنِ مَعَ السَّفَرَةِ الْكِرَامِ الْبَرَرَةِ، وَالَّذِي يَقْرَأُ الْقُرْآنَ وَيَتَتَعْتَعُ فِيهِ، وَهُوَ عَلَيْهِ شَاقٌّ، لَهُ أَجْرَانِ» یعنی: «آنکه در قرآن ماهر است با ملائکهٔ گرامی نیکوکار همراه است، و آنکه قرآن را می‌خواند و در آن لکنت دارد و برایش دشوار است، دو پاداش دارد».
شرح
پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم خبر داده‌اند کسی که قرآن را می‌خواند و در حفظ آن قوی و در تلاوتش ماهر و چیره‌دست است، در آخرت این پاداش را دارد که جایگاهش همراه با ملائکهٔ سفیر، بزرگوار و نیکوکار باشد. همچنین بیان کرده‌اند کسی که قرآن را می‌خواند اما به دلیل ضعف در حفظ، در تلاوتش لکنت زبان دارد و با سختی و مشقت آن را به جا می‌آورد، اما با این وجود به آن پایبند است، دو پاداش دارد: یکی پاداش خواندن قرآن و دیگری پاداش سختی و تلاشی که در تلاوتش متحمل می‌شود.
فواید
- تشویق به حفظ قرآن، چیره‌دستی در آن و تلاوت بسیارش برای رسیدن به اجر و ثواب، و بیان جایگاه والای کسی که چنین کند.
- قاضی [عیاض] گفته است: معنای حدیث این نیست که پاداش کسی که با لکنت زبان می‌خواند، از پاداش فرد ماهر بیشتر است. بلکه فرد ماهر برتر و پاداشش بیشتر است؛ زیرا او همراه با فرشتگان سفیر است و پاداش‌های فراوانی دارد، و چنین جایگاهی برای دیگری ذکر نشده است. چگونه ممکن است کسی که به کتاب خدا و حفظ و اتقان و تلاوت بسیار و فهم آن، به اندازهٔ فرد ماهر اهمیت نداده تا در آن چیره‌دست شود، به [جایگاه] او برسد؟
- ابن باز گفته است: کسی که قرآن را می‌خواند و در آن ماهر است، تلاوتش را نیکو انجام می‌دهد و آن را به خوبی حفظ کرده است، «همراه با فرشتگانِ سفیر، بزرگوار و نیکوکار» است. یعنی: زمانی [به این جایگاه می‌رسد] که آن را هم در گفتار و هم در کردار تلاوت کند، نه فقط تلاوتِ صِرف. به عبارت دیگر، هم تلاوتش را نیکو انجام دهد و هم به آن عمل کند و قائم به لفظ و معنای آن باشد.
شرح: العربية
أخبر النبي صلى الله عليه وسلم أن الذي يقرأ القرآن، وهو جيّد الحفظ مُتقن له، وماهر وحاذق بقراءته، له من الثواب في الآخرة أن تكون منزلته مع الملائكة السفرة الكرام البررة، وأن الذي يقرأ القرآن ويتتعتع فيه ويتردد في تلاوته؛ لِضَعف حفظه وهو مع ذلك يتعاهده، وهو عليه شديد وشاقٌّ فله أجران؛ أجر بالقراءة وأجر للمشقة وتردده في تلاوته.
- الحث على حفظ القرآن وإتقانه وكثرة تلاوته لنوال الأجر والثواب، وبيان علو منزلة من فعل ذلك.
- قال القاضي: وليس معناه أن الذي يتتعتع عليه له من الأجر أكثر من الماهر به، بل الماهر أفضل وأكثر أجرًا؛ لأنه مع السفرة وله أجور كثيرة، ولم يذكر هذه المنزلة لغيره، وكيف يلحق به من لم يعتنِ بكتاب الله تعالى وحفظه وإتقانه وكثرة تلاوته ودرايته كاعتنائه حتى مَهَرَ فيه.
- قال ابن باز: الذي يقرأ القرآن وهو ماهِرٌ فيه، يُجيد قراءَته، ويحفظه جيدًا مع السَّفَرة الكرام البَرَرة، يعني: إذا كان يتلوه قولًا وعملًا، لا مجرّد التلاوة فقط، يُجيد تلاوته، ويعمل به، فهو قائم به لفظًا ومعنًى.