همراه رسول الله صلی الله علیه وسلم برای نماز عید حاضر شدم. ایشان پیش از ایراد خطبه، بدون اینکه اذان و اقامه گفته شود، نماز خواند. سپس (برای ایراد خطبه) بلند شد و بر بلال تکیه زد. پس به تقوای الهی فرمان داد و به اطاعت از او تشویق نمود و مردم را پند و اندرز داد و آنان را متذکر شد.

متن عربی

عن جابر بن عبد الله رضي الله عنهما قال: شهدتُ مع رسول الله صلى الله عليه وسلم الصلاة يوم العيد، فبدأ بالصلاة قبل الخُطبة، بغير أذان ولا إقامة، ثم قام مُتَوَكِّئاً على بلال، فأمر بتقوى الله، وحث على طاعته، وَوَعَظَ الناس وذَكَّرَهُم، ثم مَضَى حتى أتى النساء، فَوَعَظَهُن وذَكَّرَهُن، فقال: «تَصَدَّقْنَ، فإن أكثركُنَّ حَطَبُ جهنم»، فقامت امرأة من سِطَةِ النساء سَفْعَاءُ الْخَدَّيْنِ، فقالت: لم؟ يا رسول الله قال: «لأَنَّكُنَّ تُكْثِرْنَ الشَّكَاةَ، وَتَكْفُرْنَ الْعَشِيرَ»، قال: فجعلن يتصدقن من حُلِيِّهِنَّ، يُلْقِينَ في ثوب بلال من أَقْرِطَتِهِنَّ وَخَوَاتِمِهِنَّ.

ترجمه

از جابر بن عبدالله رضی الله عنهما روایت است که می گوید: همراه رسول الله صلی الله علیه وسلم برای نماز عید حاضر شدم. ایشان پیش از ایراد خطبه، بدون اینکه اذان و اقامه گفته شود، نماز خواند. سپس (برای ایراد خطبه) بلند شد و بر بلال تکیه زد. پس به تقوای الهی فرمان داد و به اطاعت از او تشویق نمود و مردم را پند و اندرز داد و آنان را متذکر شد. سپس به راه افتاد تا اینکه به زنان رسید، آنها را پند و اندرز داد و متذکر شد. و فرمود: «تَصَدَّقْنَ فَإِنَّ أَكْثَرَكُنَّ حَطَبُ جَهَنَّمَ»: «(ای زنان) صدقه بدهید، زیرا بیشتر شما هیزم جهنم هستید». پس یکی از زنانی که در آن میان نشسته بود و گونه هایش رنگی متفاوت از رنگ اصلی اش داشت، بلند شده و گفت: چرا ای رسول الله؟ رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود: «لِأَنَّكُنَّ تُكْثِرْنَ الشَّكَاةَ، وَتَكْفُرْنَ الْعَشِيرَ»: «زيرا شما زن ها بسيار شکايت و گله و ناسپاسی شوهر می کنيد». جابر رضى الله عنه می گوید: آن وقت زنان شروع به صدقه دادن کردند و جواهرات خود را که شامل گوشواره و انگشتر بود در لباس بلال می ريختند».

شرح

رسول الله صلی الله علیه وسلم به همراه اصحابش نماز عید را بدون اذان و اقامه می خواند؛ آنگاه که از نماز فارغ می شود، برای آنها خطبه خوانده و آنها را به تقوای الهی فرمان می دهد: اینکه اوامر پرودگار را بجا آورده و از منهیات او بپرهیزند و در پنهان و آشکار از الله اطاعت نمایند؛ و همیشه وعده و وعید پروردگار را به خاطر داشته باشند تا اینکه با بیم و امید پند گیرند. و از آنجا که زنان دور از مردان بودند و صدای خطبه را نمی شنیدند و رسول الله صلی الله علیه وسلم نیز نسبت به بزرگ و کوچک حریص و مهربان بود، همراه با بلال به سمت زنان می رود و آنها را پند و اندرز می دهد و متذکر می شود و بطور ویژه آنها را موعظه می نماید. و برای آنها بیان می کند که بیشتر اهل جهنم را زنان تشکیل می دهند و راه نجات آنها از آتش جهنم صدقه دادن است، زیرا صدقه خشم پروردگار را خاموش می کند. یکی از زنانی که در آن میان نشسته، بلند می شود و در مورد علت اینکه زنان بیشتر جهنمیان را تشکیل می دهند، از ایشان سؤال نی کند، تا با دانستن علت، از آن دوری نمایند. و رسول الله صلی الله علیه وسلم می فرماید: زیرا شما زیاد شکایت نموده و سخنان ناپسند می گویید و اگر (شوهر) نیکوکار حتی یک مرتبه به شما نیکی نکند، تمام نیکی های او را انکار می کنید. بنابراین از آنجا که زنان صحابه رضی الله عنهم بسوی خیر و نیکی و دوری از آنچه خشم الله را در پی دارد، از یکدیگر سبقت می گرفتند، جواهرات خود شامل گوشواره ها و انگشترهای خود را بیرون آورده و صدقه دادند؛ و بخاطر محبتی که نسبت به رضایت و نعمت های الله داشتند، جواهرات را در لباس بلال می ریختند.

موضوع‌ها

• سيرت و تاريخ
• تاریخ
• مناسبت‌هاى دوره‌اى
• احكام و آداب عيد