منبع: HadeethEnc.com, فارسی v۱.۳۰.۰
متن عربی
عن أبي هريرة رضي الله عنه ، أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: إذا رَأَيْتُم مَن يَبِيع أو يَبْتَاعُ في المسجد، فقولوا: لا أَرْبَحَ اللَّهُ تِجَارَتَكَ، وإذا رأيتم مَنْ يَنْشُدُ فيه ضَالَّة، فقولوا: لاَ رَدَّ الله عليك.
ترجمه
از ابوهریره رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «إِذَا رَأيْتُمْ مَنْ يَبِيعُ أَوْ يَبْتَاعُ في المَسْجِدِ، فَقُولُوا: لا أرْبَحَ اللهُ تِجَارَتَكَ، وَإِذَا رَأَيْتُمْ مَنْ يَنْشُدُ فيه ضَالَّةً، فَقُولُوا: لا رَدَّ الله عَلَيْكَ»: «هرگاه ديديد که کسی در مسجد چيزی می فروشد يا می خَرَد، بگوييد: الله در تجارت تو سود ندهد؛ و هرگاه ديديد که کسی در مسجد گم شده ای را اعلام می کند، بگوييد: الله آن را به تو برنگرداند».
شرح
اینکه رسول الله صلى الله عليه وسلم می فرماید: «هرکس در مسجد خرید و فروش کرد» شامل خرید و فروش هر چیزی می شود. هرکس مرتکب چنین کاری در مسجد شود، توصیه ی رسول الله صلی الله علیه وسلم این است که برای خودداری از چنین کاری، به هریک از خریدار و فروشنده با صدای بلند گفته شد: «الله در تجارت تو سود ندهد». و به این صورت علیه وی دعا کند که الله تجارتت را بی سود بگرداند. و این به کلام الهی اشاره دارد که می فرماید: «فَمَا رَبِحَت تِّجَارَتُهُمْ» [بقره: 16] «پس تجارت شان سودی نداد». و اگر به هردوی آنها با هم گفته شود که الله تجارت تان را بی سود بگرداند، جایز است؛ چون مقصود حاصل می شود. و دلیل آن این است که مسجد بازار آخرت می باشد؛ و هرکس عکس این مساله عمل کند و آن را به بازار دنیا تبدیل کند، شایستگی دعای زیان و محرومیت را دارد، تا بر خلاف قصدش مجازات شود و او و دیگران از چنین کاری دست کشیده و چنین کاری را در مسجد ناپسند و مکروه بدانند.
شرح: العربية
قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : (إذا رأيتم من يبيع أو يبتاع) أي: يشتري (في المسجد): وحذف المفعول يدل على العموم، فيشمل كل ما يباع ويشترى. فمن كانت هذه حاله فقد أرشد -عليه الصلاة والسلام- أن يزجر ويقال لكل منهما -البائع والمشتري- باللسان جهرا (لا أربح الله تجارتك): دعاء عليه، أي: لا جعل الله تجارتك ذات ربح ونفع، وفيه إيماء وإشارة إلى قوله تعالى : {فما ربحت تجارتهم} [البقرة: 16]، ولو قال لهما معا: لا أربح الله تجارتكما جاز؛ لحصول المقصود. وتعليل هذا الزجر لكون المسجد سوق الآخرة فمن عكس وجعله سوقا للدنيا فحَرِّي بأنه يدعى عليه بالخسران والحرمان؛ معاقبة له بنقيض قصده، وترهيبا وتنفيرا من مثل فعله، فيكره ذلك بالمسجد تنزيها.
- ذكر أهل العلم أنه لا ينبغي لمن له حرفة أن يجلس في المسجد ويمارس حرفته.
- ظاهر الحديث أنَّه يجب على من سمع من يبيع، أو يشتري في المسجد، أن يقول له جهرًا: لا أربح الله تجارتك؛ فإنَّ المساجد لم تبن للبيع والشراء.
- تحريم البيع والشراء والإعلان عن البضائع في المسجد أو القاعة المخصصة للصلاة إذا كانت تابعة للمسجد.
- المساجد إنما بنيت لطاعة الله وعبادته، فيجب أن تحفظ من تجارة الدنيا.