منبع: HadeethEnc.com, فارسی v۱.۳۰.۰
متن عربی
عن عائشة رضي الله عنها أن أبا بكر رضي الله عنه ، دخل عليها وعندها جاريتان في أيام منى تُدَفِّفَانِ، وتضربان، والنبي صلى الله عليه وسلم مُتَغَشٍّ بثوبه، فانتهرهما أبو بكر، فكشف النبي صلى الله عليه وسلم عن وجهه، فقال: «دعهما يا أبا بكر؛ فإنها أيام عيد»، وتلك الأيام أيام منى، وقالت عائشة: رأيت النبي صلى الله عليه وسلم يسترني وأنا أنظر إلى الحبشة وهم يلعبون في المسجد، فزجرهم عمر، فقال النبي صلى الله عليه وسلم : «دعهم أَمْنًا بني أَرْفِدَة».
ترجمه
از عایشه رضی الله عنها روایت است که ابوبکر رضی الله عنه در ایام منی و درحالی نزد وی رفته که دو دختربچه نزد عایشه بوده و دف می زدند؛ و رسول الله صلی الله علیه وسلم (مشغول استراحت،) پارچه ای بر خود انداخته بود. در این هنگام ابوبکر آنها را نهیب زده و از این کار بازمی دارد؛ آنگاه رسول الله صلی الله علیه وسلم پارچه را کنار زده و می فرماید: «دَعْهُمَا يَا أَبَا بَكْرٍ فَإِنَّهَا أَيَّامُ عِيدٍ»: «ای ابوبکر، آنها را به حال خودشان بگذار که ایام عید است». و این ایام، ایام منی بود. عایشه می گوید: رسول الله صلی الله علیه وسلم مرا با چادری پوشاند و من به حبشی ها نگاه می کردم که در مسجد بازی می کردند؛ چون عمر آنها را از این کار بازداشت، رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود: «دَعْهُمْ، أَمْنًا بَنِي أَرْفِدَةَ»: «بنی ارفده را به حال خودشان بگذار».
شرح
حدیث مذکور بیانگر آسان بودن و آسانگیری شریعت می باشد؛ و اینکه راه و روش آن با راه و روشی که بسیاری از افراد سختگیر و متشدد در پیش گرفته اند، متفاوت می باشد. کسانی که دین را سخت و دشوار می بینند. حدیث مذکور بیانگر جواز دف زدن و آوازخوانی در ایام عید می باشد؛ چنانکه دختربچه هایی در حضور رسول الله صلی الله علیه وسلم دف می زنند و آواز می خوانند و نه تنها رسول الله آنها را از این کار منع نمی کند بلکه دیگران را از منع کردن آنها باز می دارد؛ همچنانکه در مورد بازی کردن حبشی ها چنین رفتار می کند. حبشی هایی که بازی و شادی بخشی از سرشت آنان است. و به این ترتیب رسول الله صلی الله علیه وسلم به آنها اجازه می دهد در مسجد بازی کنند و به هدف خود برسند؛ و چنین سیاست شرعی مهمی را در پیش می گیرد که در برخی روایت های این حدیث بدان اشاره شده است: 1- اینگونه به گروه هایی که از ترسِ شدت و سختی اسلام، آن را نمی پذیرند، نشان می دهد که اسلام دین آسانی و آسان گیری است؛ یکی از این گروه ها که از این مساله هراس داشت، قوم یهود بود که هم از اسلام روی می گرداند و هم دیگران را از گرویدن به آن نهی می کرد؛ در برخی الفاظ حدیث آمده، وقتی عمر این کار آنها را منکر می شود، رسول الله صلی الله علیه وسلم می فرماید: «دعهم؛ لتعلم اليهود أنَّ في ديننا فسحة، وأني بعثتُ بالحنيفية السمحة»: «آنها را رها کن تا یهود بداند دین ما، دین آسانی و آسانگیری است و من با دینی مبعوث شدم که حق و آسان است». 2- بازی کردن آنها در روز عید بود و اعیاد روزهای شادی و خوشحالی و میدان دادن به امور مباح می باشد. 3- بازی مذکور بازی مردانه ای همراه با خشونت و شجاعت بوده است.
شرح: العربية
في الحديث بيان يسر الشريعة وسماحتها، وأنَّ نهجها مخالف لما عليه كثير من المتشددين والمتنطعين، الذين يرون الدين شدةً وجفاءً وعنفًا؛ فيبين الحديث الشريف جواز ضرب الدف والغناء في أيام الأعياد؛ وذلك لفعل الجواري ذلك أمام النبي صلى الله عليه وسلم وإنكاره على من أنكر عليهن، وكذلك الأمر في اللهو بالحراب ونحوها. والحبشة جُبِلُوا على حب اللعب والطرب؛ فالنبي صلى الله عليه وسلم سمح لهم بإقامة غرضهم هذا في المسجد، مراعيًا في ذلك سياسية شرعية هامة، أشار إليها في بعض ألفاظ الحديث، وهي: 1/ إعلام الطوائف التي لم تدخل في الإِسلام؛ -لخوفها من شدته وعنفه- أنَّ الإِسلام دين سماح، وانشراح، وسعة، لاسيما من تلك الطوائف، طائفة اليهود، الذين ينأون عنه وينهون عنه؛ ولذا جاء في بعض ألفاظ الحديث أنَّ عمر أنكر عليهم، فقال النبي صلى الله عليه وسلم : "دعهم؛ لتعلم اليهود أنَّ في ديننا فسحة، وأني بعثتُ بالحنيفية السمحة". 2/ أنَّ لعبهم كان في يوم عيد، والأعياد هي أيام فرح ومسرة، وتوسُّع في المباحات. 3/ أَنَّه لعب رجال فيه خشونة، وحماس، وشجاعة.
- إعلام الطوائف التي لم تدخل في الإِسلام؛ -لخوفها من شدته وعنفه- أنَّ الإِسلام دين سماح، وانشراح، وسعة وأن الأعياد هي أيام فرح ومسرة، وتوسُّع في المباحات، وأَنَّ لعب الحبشة لعب رجال فيه خشونة، وحماس، وشجاعة.
- بيان يسر الشريعة وسماحتها.
- استغلال هذه النصوص الشريفة وأمثالها، واستغلال سماحة الإِسلام لإفشاء الأغاني المحرمة، والمجالس الخليعة، والأصوات الفاتنة الرقيقة الرخيمة، والمناظر المخجلة لا يجوز؛ والإِسلام وسط بين الغالي والجافي.
- أنَّ لعبهم بحرابهم فيه تدريب على الشجاعة، والبسالة، والقتال، والاستعداد للعدو، وفيه مصلحة شرعية عامة، فسماحة الإِسلام ويسره مع تلك المبررات الهادفة، سوَّغت قيام مثل هذا في المسجد النبوي الشريف.
- أنَّ المرأة تنظر إلى الرجال الأجانب، إذا لم يكن ذلك نظر شهوة.
- حسن خلق النبي -صلّى الله عليه وسلّم- وكريم معاشرته لأهله، فينبغي على المسلم امتثال ذلك، والاقتداء بنبيه -صلّى الله عليه وسلّم-، والله تعالى أعلم.