منبع: HadeethEnc.com, فارسی v۱.۳۰.۰
متن عربی
عَن أَبي عَبْدِ اللهِ الْجَدَلِيِّ قَالَ: سَأَلْتُ عَائِشَةَ أُمِّ المؤْمنينَ رَضيَ اللهُ عنها عَنْ خُلُقِ رَسُولِ اللهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ: لَمْ يَكُنْ فَاحِشًا وَلَا مُتَفَحِّشًا وَلَا صَخَّابًا فِي الْأَسْوَاقِ، وَلَا يَجْزِي بِالسَّيِّئَةِ السَّيِّئَةَ وَلَكِنْ يَعْفُو وَيَصْفَحُ.
ترجمه
از ابوعبدالله جَدَلی روایت است که گفت: از عایشه ام‌المؤمنین رضی الله عنها دربارهٔ اخلاق رسول خدا صلی الله علیه و سلم پرسیدم، پس فرمود: ایشان نه زشت‌گو بودند و نه به زشت‌گویی تظاهر می‌کردند و نه در بازارها اهل داد و فریاد بودند، و بدی را با بدی پاسخ نمی‌دادند، بلکه عفو و گذشت می‌کردند.
شرح
از ام‌المؤمنین عایشه رضی الله عنها دربارهٔ اخلاق پیامبر صلی الله علیه و سلم پرسیده شد، پس گفت: در طبع ایشان زشتی و قبح در گفتار و کردارشان نبود، و به زشت‌گویی تظاهر نمی‌کردند و قصد آن را نداشتند، و اهل داد و فریاد نبودند که در بازارها صدایشان را بلند کنند، و بدی را با بدی پاسخ نمی‌دادند؛ بلکه با نیکی پاسخ می‌دادند و در باطن عفو می‌کردند و در ظاهر از آن روی برمی‌گرداندند و چشم‌پوشی می‌کردند.
فواید
- بیان آنچه پیامبر صلی الله علیه و سلم بر آن بودند از اخلاق والا و دوری از اخلاق ناپسند.
- تشویق به انجام اخلاق نیکو و دوری از اخلاق بد.
- ناپسند بودن سخن گفتن با کلمات زشت و کلام قبیح.
- ناپسند بودن بلند کردن صدا بر مردم و فریاد زدن بر آنان.
- تشویق به پاسخ بدی را با نیکی و عفو و گذشت دادن.
شرح: العربية
سُئلت أم المؤمنين عائشة رضي الله عنها عن خُلق النبي صلى الله عليه وسلم فقالت: لم يكن في طبعه الفحش والقبح بأقواله وأفعاله، ولا يتكلف الفحش ولا يتعمده، ولا صيّاحًا يرفع صوته في الأسواق، ولا يجزي بالسيئة السيئة؛ ولكن يجزي بالحسنة، ويعفو في الباطن، ويصفح ويعرض عنه في الظاهر.
- بيان ما كان عليه النبي صلى الله عليه وسلم من الخلق الرفيع والبعد عن الأخلاق الذميمة.
- الحث على فعل الأخلاق الحسنة والابتعاد عن الأخلاق السيئة.
- ذم التكلم بالبذيء من القول والكلام القبيح.
- ذم رفع الصوت على الناس والصياح عليهم.
- الحث على مقابلة الإساءة بالحسنة والعفو والمسامحة.