عُکاظ، مِجَنّه و ذوالمجاز، بازارهايی بود که در دوران جاهليت- در مکه- برپا می شد و مسلمانان گمان می کردند که اگر در موسم حج تجارت کنند، گنهکار می شوند تا اينکه اين آيه نازل شد: «لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَنْ تَبْتَغُوا فَضْلًا مِنْ رَبِّكُمْ» [بقره: 198] «گناهی بر شما نيست که (در ايام حج تجارت کنيد و) از فضل (و روزی) پروردگارتان بجوييد».

متن عربی

عن عبد الله بن عباس رضي الله عنهما قال: كانت عُكَاظُ، ومَجِنَّةُ، وذُو المجَازِ أسوَاقَاً في الجاهلية، فَتَأَثَّمُوا أنْ يَتَّجِرُوا في المواسم، فنزلت: {ليس عليكم جناح أن تبتغوا فضلاً من ربكم} "البقرة" (198) في مواسم الحج.

ترجمه

از عبدالله بن عباس رضی الله عنهما روایت است که می گوید: عُکاظ، مِجَنّه و ذوالمجاز، بازارهايی بود که در دوران جاهليت- در مکه- برپا می شد و مسلمانان گمان می کردند که اگر در موسم حج تجارت کنند، گنهکار می شوند تا اينکه اين آيه در باب موسم حج نازل شد: «لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَنْ تَبْتَغُوا فَضْلًا مِنْ رَبِّكُمْ» [بقره: 198] «گناهی بر شما نيست که (در ايام حج تجارت کنيد و) از فضل (و روزی) پروردگارتان بجوييد».

شرح

این مکان ها بازارهای مشرکین در قبل از اسلام بودند که در ایام حج، در آنها تجارت می کردند؛ چنین بود که صحابه رضی الله عنهم ترسیدند با تجارت در این بازارها و در ایام حج گنه کار شوند، لذا الله متعال این آیه را نازل نمود تا بیان نماید تجارت در موسم حج با فساد حج همراه نیست مادامی که مناسک حج به روش شرعی ادا شوند؛ بنابراین تجارت در حج جایز است هرچند بهتر و سزاوارتر این است که توجه انسان کاملا به ادای مناسک باشد و این افضل است.

موضوع‌ها

• فقه و اصول
• فقه عبادات
• حج و عمره
• احكام و مسائل حج و عمره