هرگاه یکی از شما وضو گرفت، پس آب در بینی‌ کند سپس آن را با فشار بیرون بریزد؛ و هرکس استجمار کرد (پس از قضای حاجت با چیزی غیر از آب محل نجاست را تمیز کرد) پس به تعداد فرد انجامش دهد

متن عربی

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «إِذَا تَوَضَّأَ أَحَدُكُمْ فَلْيَجْعَلْ فِي أَنْفِهِ ثُمَّ لِيَنْثُرْ، وَمَنِ اسْتَجْمَرَ فَلْيُوتِرْ، وَإِذَا اسْتَيْقَظَ أَحَدُكُمْ مِنْ نَوْمِهِ فَلْيَغْسِلْ يَدَهُ قَبْلَ أَنْ يُدْخِلَهَا فِي وَضُوئِهِ، فَإِنَّ أَحَدَكُمْ لاَ يَدْرِي أَيْنَ بَاتَتْ يَدُهُ». ولفظ مسلم: «إِذَا اسْتَيْقَظَ أَحَدُكُمْ مِنْ نَوْمِهِ فَلَا يَغْمِسْ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ حَتَّى يَغْسِلَهَا ثَلَاثًا، فَإِنَّهُ لَا يَدْرِي أَيْنَ بَاتَتْ يَدُهُ».

ترجمه

از ابوهریره ـ رضی الله عنه ـ روایت است که پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمود: «إِذَا تَوَضَّأَ أَحَدُكُمْ فَلْيَجْعَلْ فِي أَنْفِهِ ثُمَّ لِيَنْثُرْ، وَمَنِ اسْتَجْمَرَ فَلْيُوتِرْ، وَإِذَا اسْتَيْقَظَ أَحَدُكُمْ مِنْ نَوْمِهِ فَلْيَغْسِلْ يَدَهُ قَبْلَ أَنْ يُدْخِلَهَا فِي وَضُوئِهِ، فَإِنَّ أَحَدَكُمْ لاَ يَدْرِي أَيْنَ بَاتَتْ يَدُهُ». ولفظ مسلم: «إِذَا اسْتَيْقَظَ أَحَدُكُمْ مِنْ نَوْمِهِ فَلَا يَغْمِسْ يَدَهُ فِي الْإِنَاءِ حَتَّى يَغْسِلَهَا ثَلَاثًا، فَإِنَّهُ لَا يَدْرِي أَيْنَ بَاتَتْ يَدُهُ»: «هرگاه یکی از شما وضو گرفت، پس آب در بینی‌ کند سپس آن را با فشار بیرون بریزد؛ و هرکس استجمار کرد (پس از قضای حاجت با چیزی غیر از آب محل نجاست را تمیز کرد) پس به تعداد فرد انجامش دهد؛ و هرگاه یکی از شما از خوابش بیدار شد، پیش از وارد کردن دستش در آب وضویش، آن را بشوید؛ زیرا نمی‌داند شب هنگام دستش کجا بوده است». و در لفظ مسلم آمده است: «هرگاه یکی از شما از خواب بیدار شد، دستش را در ظرف آب فرو نبرد تا آنکه آن را سه بار بشوید زیرا نمی‌داند شب دستش کجا بوده است».

شرح

پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ برخی از احکام طهارت را تبیین نموده‌اند، از جمله: نخست: کسی که وضو می‌گیرد باید آب را همراه با نفس به بینی‌اش وارد کند و سپس آن را با نفس خارج سازد. دوم: کسی که می‌خواهد نجاست خارج شده از خود را پاک کند و آن را با چیزی غیر از آب مانند سنگ و شبیه آن پاک کرد، باید پاک کردنش به تعداد فرد باشد که کمترینش سه و بیشترین تعداد آن به اندازه‌ای است که نجاست خارج شده پایان یابد و محل نجاست تمیز شود. سوم: کسی که از خواب شب بیدار شده، برای وضو دستانش را در ظرف آب وضو نکند تا آنکه آن را سه بار خارج از ظرف بشوید؛ زیرا نمی‌داند شب دستش کجا بوده است و مطمئن نیست که نجس نشده است؛ و چه بسا شیطان آن را به بازی گرفته و چیزهایی با آن در تماس قرار گرفته باشد که برای انسان مضر است یا باعث فساد آب می‌شود.

فواید

• استنشاق در وضو واجب است و عبارت است از: داخل کردن آب به بینی با نفس؛ و همینطور استِنثار واجب است یعنی: بیرون آوردن آب از بینی با نفس.
• مستحب بودن استجمار به تعداد فرد.
• مشروعیت سه بار شستن دست‌ها پس از خواب شبانه.

موضوع‌ها

• فقه و اصول
• فضائل و آداب
• فقه عبادات
• طهارت
• آداب شرعى
• آداب خوابيدن و بيدار شدن
• آداب قضای حاجت
• وضو