منبع: HadeethEnc.com, فارسی v۱.۳۰.۰
متن عربی
عن أبي هريرة رضي الله عنه قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : «اسْتَوْصُوا بالنِّساءِ خَيْرًا؛ فَإِنَّ المرأة خُلِقَتْ مِن ضِلعٍ، وَإنَّ أعْوَجَ مَا في الضِّلَعِ أعْلاهُ، فَإنْ ذَهَبتَ تُقيمُهُ كَسَرْتَهُ، وإن تركته، لم يزل أعوج، فاستوصوا بالنساء». وفي رواية: «المرأة كالضِّلَعِ إنْ أقَمْتَهَا كَسَرْتَهَا، وَإن اسْتَمتَعْتَ بها، استمتعت وفيها عوَجٌ». وفي رواية: «إنَّ المَرأةَ خُلِقَت مِنْ ضِلَع، لَنْ تَسْتَقِيمَ لَكَ عَلَى طَريقة، فإن استمتعت بها استمتعت بها وفيها عوج، وإنْ ذَهَبْتَ تُقِيمُهَا كَسَرْتَها، وَكَسْرُهَا طَلاَقُهَا».
ترجمه
از ابوهریره رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «اسْتوْصُوا بِالنِّساءِ خيْرًا، فإِنَّ المرْأَةَ خُلِقَتْ مِنْ ضِلَع، وَإِنَّ أَعْوجَ ما في الضِّلعِ أَعْلاه، فَإِنْ ذَهبتَ تُقِيمُهُ كَسرْتَه، وإِنْ تركتَه، لَمْ يزلْ أَعوج، فاستوْصُوا بِالنِّسَاءِ»: «به وصيت من درباره ی خوش رفتاری با زنان توجه کنيد؛ زيرا زن از دنده ی پهلو آفريده شده و کج ترين بخش دنده، قسمتِ بالای آن است. اگر بخواهی راستش کنی، می شکند و اگر رهايش نمايی، همچنان کج باقی می ماند؛ پس سفارشم را درباره ی زنان رعايت کنيد». و در روایتی آمده است: «المرأة كالضِّلَعِ إنْ أقَمْتَهَا كَسَرْتَهَا، وَإن اسْتَمتَعْتَ بها، استمتعت وفيها عوَجٌ»: «زن مانند دنده ی پهلوست که اگر قصد راست کردن آن را داشته باشی، آن را می شکنی؛ و اگر بخواهی از او بهره مند شوی، بايد با کجی اش بسازی». و در روایتی آمده است: «إنَّ المَرأةَ خُلِقَت مِنْ ضِلَع، لَنْ تَسْتَقِيمَ لَكَ عَلَى طَريقة، فإن استمتعت بها استمتعت بها وفيها عوج، وإنْ ذَهَبْتَ تُقِيمُهَا كَسَرْتَها، وَكَسْرُهَا طَلاَقُهَا»: «زن مانند دنده ی پهلوست که اگر قصد راست کردن آن را داشته باشی، آن را می شکنی؛ و اگر بخواهی از او بهره مند شوی، بايد با کجی اش بسازی؛ و اگر بخواهی راستش کنی، می شکند و شکستنش طلاقِ اوست».
شرح
ابوهریره رضی الله خبر می دهد که رسول الله صلی الله علیه وسلم در باب معاشرت با زنان فرمودند: «وصیتی که شما را به آن توصیه می کنم پذیرا باشید؛ اینکه با زنان به خوبی رفتار کنید زیرا توانایی زنان در حوزه ی عقل و دین و اندیشه و در تمام امور [نسبت به مردان] پایین تر است. چراکه آنها از دنده ی پهلو خلق شده اند. الله متعال آدم علیه الصلاة والسلام را بدون پدر و مادر و از خاک آفرید چنانکه به او گفت، باش پس شد؛ و چون الله متعال اراده نمود این مخلوق را از وی گسترش دهد، همسرش را از او و از دنده ی کجش آفرید؛ و به این ترتیب همسرش از دنده ی کج او آفریده شد؛ و چون بخواهی از دنده ی کج استفاده کنی، با همان کجی که دارد باید مورد استفاده قرار گیرد و اگر بخواهی راستش کنی، می شکند. زن نیز چنین است؛ اگر انسان بخواهد از او بهره مند شود باید با همان کجی که دارد، از او بهره مند گردد و به آنچه میسر شد رضایت دهد؛ و اگر بخواهد او را راست گرداند، راست نمی شود و به این هدف دست نمی یابد؛ و اگر در دین خود راست و استوار باشد، به سبب اقتضای سرشت و طبیعتی که دارد هرگز راست شدنی نیست؛ و در همه چیز در خدمت شوهرش نخواهد بود بلکه حتما با او مخالفت می کند و علاوه بر کوتاهی که در ذاتش می باشد، کوتاهی دارد؛ و اگر کسی بخواهد او را راست کند، باعث شکستنش می شود و شکستن او طلاق وی می باشد. به این معنا که اگر تلاش کنی او را طبق خواسته های خود تنظیم کنی، امکان آن وجود ندارد بلکه نتیجه ی چنین تلاشی، خستگی از زن و طلاق دادن او می باشد.
شرح: العربية
أخبر أبو هريرة رضي الله عنه في معاشرة النساء أن النبي صلى الله عليه وسلم قال: اقبلوا هذه الوصية التي أوصيكم بها، وذلك أن تفعلوا خيرًا مع النساء؛ لأن النساء قاصرات في العقول، وقاصرات في الدين، وقاصرات في التفكير، وقاصرات في جميع شؤونهن، فإنهن خلقن من ضلع. وذلك أن آدم -عليه الصلاة والسلام- خلقه الله من غير أب ولا أم، بل خلقه من تراب، ثم قال له كن فيكون، ولما أراد الله تعالى أن يبث منه هذه الخليقة، خلق منه زوجه، فخلقها من ضلعه الأعوج، فخلقت من الضلع الأعوج، والضلع الأعوج إن استمتعت به استمتعت به وفيه العوج، وإن ذهبت تقيمه انكسر. فهذه المرأة أيضا إن استمتع بها الإنسان استمتع بها على عوج، فيرضى بما تيسر، وإن أراد أن تستقيم فإنها لن تستقيم، ولن يتمكن من ذلك، فهي وإن استقامت في دينها فلن تستقيم فيما تقتضيه طبيعتها، ولا تكون لزوجها على ما يريد في كل شيء، بل لابد من مخالفة، ولابد من تقصير، مع القصور الذي فيها، فإن ذهبت تقيمها كسرتها وكسرها طلاقها، ومعناه أنك إن حاولت أن تستقيم لك على ما تريد فلا يمكن ذلك، وحينئذ تسأم منها وتطلقها.
- توجيه لمعاملة النساء بالتسامح والصبر.
- رعاية الإسلام بالمرأة، وفي رعايتها محافظة على سلامة المجتمع.
- الإشارة إلى أن حواء خلقت من ضلع آدم -عليهما السلام-.
- توجيه الرجال بتحمل ما قد يظهر من النساء من تصرفات؛ لأنهم أقدر على الاحتمال والصبر منهن.
- أهمية معرفة المربي لطبيعة من أراد تقويمه وتهذيبه، وهذه المعرفة من المعينات على أداء المهام التربوية والدعوية.
- تكرار الوصية بالنساء توكيد على ضرورتها؛ وذلك لضعفهن واحتياجهن إلى من يقوم بأمرهن.