منبع: HadeethEnc.com, فارسی v۱.۳۰.۰
متن عربی
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَا يَزَالُ البَلاَءُ بِالمُؤْمِنِ وَالمُؤْمِنَةِ فِي نَفْسِهِ وَوَلَدِهِ وَمَالِهِ حَتَّى يَلْقَى اللَّهَ وَمَا عَلَيْهِ خَطِيئَةٌ».
ترجمه
از ابوهُریره ـ رضی الله عنه ـ روایت است که رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمودند: «مَا يَزَال الْبَلاءُ بِالْمُؤْمِنِ وَالْمؤمِنَةِ في نَفْسِهِ وَولَدِهِ ومَالِهِ حَتَّى يَلْقَى اللَّه تعالى وَمَا عَلَيْهِ خَطِيئَةٌ»: «زن و مرد مؤمن همواره در جان و مال و فرزندش مورد آزمايش قرار می‌گيرد تا آنکه الله متعال را در حالی ملاقات می‌کنند که هيچ خطا و گناهی بر آنها نيست».
شرح
پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ خبر می‌دهد که بلا و آزمایش از بنده‌ی مومن (زن و مرد) جدا نمی‌شود؛ چنانکه در مورد جان و سلامتی و بدنش مورد آزمایش قرار می‌گیرد و همچنین در مورد فرزندانش با بیماری یا وفات یا نافرمانی یا به هر نوع دیگری؛ و در مالش نیز مورد امتحان و آزمایش قرار می‌گیرد، چنانکه دچار فقر یا از بین رفتن مال و تجارت و سرقت اموال و کسادی بازار و تنگی روزی خواهد شد، تا آنکه الله تعالی با این بلاها همهٔ گناهانش را پاک می‌کند و هنگامی که به دیدار پروردگارش می‌رود، از همهٔ گناهان و خطاهایی که مرتکب شده، پاک باشد.
فواید
- از مصادیق رحمت الله در حق بندگان مؤمنش این است که گناهان‌شان را با مصیبت‌های دنیا و آفت‌های آن در همین دنیا پاک می‌کند.
- صرف بلا، به شرط داشتن ایمان، گناهان را پاک می‌کند، حال اگر بنده صبر کند و بی‌تابی و نارضایتی نداشته باشد و خشمگین نگردد، اجر هم می‌برد.
- تشویق به صبر در همهٔ امور، چه اموری که دوست دارد و چه در امور ناپسند. بنده صبر می‌کند تا آنچه را خداوند واجب نموده، ادا نماید؛ و صبر می‌کند تا از آنچه الله حرام کرده، دوری کند؛ و همه‌ی این کارها را به امید اجر و پاداش پروردگار و ترس از مجازات او انجام می‌دهد.
- اینکه می‌فرماید: «برای مرد و زن مؤمن»؛ در اینجا اضافه شدن لفظ زن مؤمن برای تاکید روی زنان است؛ چون اگر فقط «مؤمن» هم گفته بود، این لفظ مرد و زن را شامل می‌شد، زیرا لفظ مؤمن خاصِ مردان نیست. بنابراین اگر بلایی برای زن مؤمن رخ دهد، او نیز وعدهٔ این پاداش و پاک شدن گناهان را دارد.
- آنچه باعث می‌شود دردها و رنج‌ها و مصیبت‌های پی در پی برای بنده آسان بگذرد، فضیلتی است که در پی بلا و آزمایش نصیب او می‌شود.
شرح: العربية
يُخْبِرُ النبيُّ صلى الله عليه وسلم: أن البلاء والاختبار لا ينفكُّ عن العبد المؤمن والمؤمنة، في نفسه من صحتِه وجسدِه، وفي أولاده مِن مرض أو وفاة أو عقوق أو غير ذلك، وفي ماله من افتقار وذهاب تجارة وسرقة، وكَسَادِ عيش وضيق في الرزق، حتى يُكَفِّرَ اللهُ عنه بذلك البلاء كلَّ ذنوبِه وخطاياه حتى إذا لقي الله يكون قد طَهُرَ من كل الذنوب والآثام التي ارتكبها.
- من رحمة الله بعباده المؤمنين أن يكفِّر عنهم ذنوبَهم في دنياهم بمصائب الدنيا وآفاتها.
- البلاء بمجرَّده يكفِّر الذنوب بشرط الإيمان، فإذا صبر العبد ولم يسخط أُجِر.
- الحث على الصبر في جميع الأمور، فيما يحب ويكره، يصبر حتى يؤدي ما أوجب الله، ويصبر حتى يبتعد عما حرم الله، يرجو ثواب الله ويخشى عقابه.
- قوله: "بالمؤمن والمؤمنة"، زيادة لفظ المؤمنة فيه دليل على مزيد من التأكيد للمرأة؛ وإلا لو قال: "بالمؤمن" لدخل فيه المرأة؛ لأن ذلك لا يختص بالرجل، فإذا وقع البلاء بالمرأة فكذلك هي موعودة بمثل هذا الجزاء بتكفير الذنوب والخطايا.
- مما يهوِّن على العبد ما يلقاه من الآلام مرة بعد مرة الفضلُ المترتب على البلاء.