پروردگار در دل [یک سوم] پایانی شب بیش از هر زمان دیگری به بنده‌اش نزدیک است

متن عربی

عَن أَبِي أُمَامَةَ قَالَ: حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ عَبَسَةَ رضي الله عنه أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «أَقْرَبُ مَا يَكُونُ الرَّبُّ مِنَ العَبْدِ فِي جَوْفِ اللَّيْلِ الآخِرِ، فَإِنْ اسْتَطَعْتَ أَنْ تَكُونَ مِمَّنْ يَذْكُرُ اللَّهَ فِي تِلْكَ السَّاعَةِ فَكُنْ».

ترجمه

از ابو اُمامه روایت است که گفت: عَمرو بن عَبَسه ـ رضی الله عنه ـ برای من روایت نمود که از پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ شنیده که می‌فرمود: «أَقْرَبُ مَا يَكُونُ الرَّبُّ مِنَ العَبْدِ فِي جَوْفِ اللَّيْلِ الآخِرِ، فَإِنْ اسْتَطَعْتَ أَنْ تَكُونَ مِمَّنْ يَذْكُرُ اللَّهَ فِي تِلْكَ السَّاعَةِ فَكُنْ»: «پروردگار در دل [یک سوم] پایانی شب بیش از هر زمان دیگری به بنده‌اش نزدیک است، پس اگر توانستید در آن مدت از جمله کسانی باشید که الله را یاد می‌کنند، چنین باشید».

شرح

پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ خبر می‌دهد که پروردگار سبحانه وتعالی در یک سوم آخر شب، بیش از هر زمان دیگری به بنده نزدیک است؛ پس اگر تو - ای مؤمن - توانستی در این هنگام از جملهٔ عابدان و نمازگزاران و ذاکران و توبه کنندگان باشی، این فرصتی است که باید غنیمت شمرد و در آن تلاش نمود.

فواید

• تشویق مسلمان به ذکر در پایان شب.
• برتری اوقات بر یکدیگر برای ذکر و دعا و نماز.
• میرک دربارهٔ تفاوت میان این دو حدیث: «نزدیک‌ترین حالت پروردگار به بنده» و «نزدیک‌ترین حالت بنده به پروردگار که در حال سجده است» می‌گوید: اینجا [در حدیث اول] بیان وقتی است که پروردگار بیش از هر زمان دیگری به بنده نزدیک است که دل شب می‌باشد؛ و آنجا [در حدیث دوم] بیان نزدیک‌ترین حالت بنده به پروردگار می‌باشد که در حال سجده است.

موضوع‌ها

• فضائل و آداب
• فقه دعا و ذكر
• اسباب اجابت دعا و موانع اجابت آن