بلند شويد تا برای شما نماز بخوانم.

متن عربی

عن أَنَس بنِ مَالِكٍ رضي الله عنه «أنَّ جَدَّتَهُ مُلَيكَة دَعَت رسول الله صلى الله عليه وسلم لِطَعَام صَنَعتُه، فَأَكَل مِنه، ثم قال: قُومُوا فَلِأُصَلِّي لَكُم؟ قال أنس: فَقُمتُ إِلَى حَصِيرٍ لَنَا قد اسوَدَّ من طُولِ مَا لُبِس، فَنَضَحتُه بماء، فقام عليه رسول الله صلى الله عليه وسلم وَصَفَفتُ أنا واليَتِيمُ وَرَاءَهُ، والعَجُوزُ مِن وَرَائِنَا، فَصَلَّى لَنَا رَكعَتَين، ثُمَّ انصَرَف». ولمسلم «أن رسول الله صلى الله عليه وسلم صلى به وبِأُمِّه فَأَقَامَنِي عن يَمِينِه، وأقام المَرأةَ خَلْفَنَا».

ترجمه

از انس بن مالک رضی الله عنه روایت است که: مادر بزرگش مُلَيكه رسول الله صلى الله عليه وسلم را به صرف غذايی دعوت نمود كه تدارک دیده بود. رسول الله صلى الله عليه وسلم پس از صرف غذا فرمود: «قُومُوا فَلأصَلِّى لَكُمْ»: «بلند شويد تا برای شما نماز بخوانم». انس رضی الله عنه می گويد: بلند شدم و بسوی يكی از حصيرهای مان رفتم كه از فرط استفاده سياه شده بود و مقداری آب روی آن پاشيدم. رسول الله صلى الله عليه وسلم روی آن ايستاد. من و كودكی يتيم، پشت سر رسول الله صلى الله عليه وسلم صف بستيم و پير زن، پشت سر ما ايستاد و رسول الله صلى الله عليه وسلم برای ما دو ركعت نماز خواند و تشريف برد. و در روایت مسلم آمده است: رسول الله صلی الله علیه وسلم برای انس و مادرش نماز خواند و انس را در سمت راستش قرار داد و مادرش پشت سر آنها به نماز ایستاد.

شرح

مُلَيكه رضی الله عنها رسول الله صلی الله علیه وسلم را برای غذایی دعوت نمود که تدارک دیده بود؛ الله متعال اخلاق و رفتار والایی را در سرشت پیامبر گرامی اسلام نهادینه کرده بود و از تواضع فراوانی برخوردار بود؛ چنانکه با وجود قدر و منزلت و جایگاه والایی که داشت، دعوت بزرگ و کوچک، مذکر و مونث و مستمند و ثروتمند را می پذیرفت و در پیِ آن اهداف بزرگ و ارزشمندی را دنبال می کرد. با پذیرش دعوت دلِ دل شکسته ها را به دست می آورد و مرهم دل فقرا می شد و جاهلان را آموزش می داد؛ و به این ترتیب اهداف نیکی را دنبال می کرد؛ لذا دعوت این زن را می پذیرد و از غذایش میل می کند و پس از آن فرصت را غنیمت می داند تا به این افراد ضعیف که گاها حضور پر رنگ بزرگان در مجالس مبارک ایشان، فرصت شرکت در این مجالس را از آنها گرفته است، آموزش دهد؛ بنابراین به آنها دستور می دهد که برخاسته و به همراه آنان نماز بخواند تا کیفیت نماز را بیاموزند. لذا انس حصیر قدیمی را که از فرط استفاده سیاه شده بود، می آورد و آن را با آب می شوید و رسول الله صلی الله علیه وسلم روی آن می ایستد و به همراه آنها دو رکعت نماز می خواند، چنانکه انس و یتیم همراه او در صفی پشت سر رسول الله قرار می گیرند و ملیکه به تنهایی در پشت سر آنها صفی را تشکیل می دهد. و به این ترتیب رسول الله صلی الله علیه وسلم پس از دعوت و آموزش بازمی گردد.

موضوع‌ها

• فقه و اصول
• فقه عبادات
• نماز
• احكام امام و مأموم