حتما وجب به وجب و گز به گز از راه و روش کسانی که پیش از شما بودند پیروی خواهید کرد

متن عربی

عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رضي الله عنه قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَتَتَّبِعُنَّ سَنَنَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ، شِبْرًا بِشِبْرٍ، وَذِرَاعًا بِذِرَاعٍ، حَتَّى لَوْ دَخَلُوا فِي جُحْرِ ضَبٍّ لَاتَّبَعْتُمُوهُمْ» قُلْنَا: يَا رَسُولَ اللهِ آلْيَهُودَ وَالنَّصَارَى؟ قَالَ: «فَمَنْ؟».

ترجمه

از ابوسعید خُدری ـ رضی الله عنه ـ روایت است که رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمودند: «لَتَتَّبِعُنَّ سَنَنَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِكُمْ، شِبْرًا بِشِبْرٍ، وَذِرَاعًا بِذِرَاعٍ، حَتَّى لَوْ دَخَلُوا فِي جُحْرِ ضَبٍّ لَاتَّبَعْتُمُوهُمْ»: «حتما وجب به وجب و گز به گز از راه و روش کسانی که پیش از شما بودند پیروی خواهید کرد، تا جایی که اگر وارد لانهٔ سوسمار شوند، حتما در پی آنها خواهید رفت». گفتیم: یا رسول الله، آیا منظور شما یهودیان و نصرانیان هستند؟ فرمود: «فَمَنْ؟»: «پس چه کسی است؟».

شرح

پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ از حال و وضع گروهی از امتش خبر می‌دهد که بعد از او در عقاید و کارها و عادات و سنت‌های یهودیان و نصرانیان - وجب به وجب و گز به گز – مو به مو از آنان پیروی خواهند کرد، تا جایی که اگر وارد سوراخ سوسماری شوند، پشت سرشان به آن وارد خواهند شد.

فواید

• این خبر یکی از نشانه‌های پیامبری پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ است، زیرا آنچه ایشان از آن خبر داده‌اند به همان صورت رخ داده است.
• نهی از اینکه مسلمانان خود را شبیه کافران کنند؛ چه در باب عقاید یا عبادات یا در زمینهٔ اعیاد و لباس‌های مخصوص آنان.
• توضیح مسائل معنوی با مثال‌های حسی، از روش‌های آموزش در اسلام است.
• ضب: سوسماری است که لانه‌اش به شدت تاریک و بدبو است و خزنده‌ای است که در صحرا زیاد است. اینکه به طور مشخص از سوراخ سوسمار نام برده شده، به دلیل تنگی و بدی لانهٔ اوست؛ با این حال - به دلیل پیروی از آثار و پی‌گیری روش‌های آنان - حتی اگر وارد چنین جای تنگ بدبویی هم شوند، به دنبال آنها وارد آن خواهند شد! والله المستعان.

موضوع‌ها

• عقيده
• ولا‍ء و براء
• مشابهت مورد نهی