منبع: HadeethEnc.com, فارسی v۱.۳۰.۰
متن عربی
عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ رضي الله عنه قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ عَالَ جَارِيَتَيْنِ حَتَّى تَبْلُغَا جَاءَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَنَا وَهُوَ» وَضَمَّ أَصَابِعَهُ.
ترجمه
از انس بن مالک رضی الله عنه روایت است که گفت: رسول الله صلی‌‌الله‌علیه‌وسلم فرمودند: «مَنْ عَالَ جَارِيَتَيْنِ حَتَّى تَبْلُغَا جَاءَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ أَنَا وَهُوَ» وَضَمَّ أَصَابِعَهُ: «هرکس دو دختر را پرورش دهد تا آنکه بالغ شوند، روز قیامت درحالی می‌آید که من و او [چنین هستیم]» و دو انگشتش را به هم چسباند.
شرح
پیامبر صلی‌‌الله‌علیه‌وسلم خبر داده‌اند که هرکس صاحب دو دختر شود یا خواهرانی داشته باشد و به هزینه‌ها و تربیتشان بپردازد و آنان را به سوی خیر و خوبی راهنمایی نموده و دربارهٔ شر و بدی هشدار دهد تا آنکه بزرگ شوند و به سن بلوغ برسند، چنین شخصی و پیامبر صلی‌‌الله‌علیه‌وسلم درحالی روز قیامت خواهند آمد که مانند این دو خواهند بود و انگشت اشاره و میانی خود را به هم چسباند.
فواید
- ثواب بزرگ برای کسی که هزینه‌ها و تربیت دختران را بر عهده گیرد تا آنکه ازدواج کنند یا به بلوغ برسند. همینطور دربارهٔ خواهران.
- پاداش پرداختن به امور دختران، بیش از پسران است؛ زیرا چنین اجری دربارهٔ پسران ذکر نشده است، چون هزینه‌ها و توجهی که باید به امور دختران شود، بیشتر از پسران است؛ زیرا آنان باید پوشیده بمانند و همانند پسران خود به امورشان نمی‌رسند. همینطور پدر از آنان امید تقویت شدن در برابر دشمنان را ندارد یا اینکه نام او را زنده نگه دارند و نَسَب او را ادامه دهند؛ خلاصه اینکه چنین توقعاتی همچون پسران از دختران ندارد و نمی‌رود؛ بنابراین کسی که هزینه‌های دختران را بر عهده دارد، نیازمند صبر و اخلاص به همراه خوش‌نیتی است. لذا اجر و پاداش چنین کسی بیشتر است و همراه و رفیق پیامبر صلی‌‌الله‌علیه‌وسلم در روز قیامت خواهد بود.
- نشانه‌های بلوع زن: کامل شدن پانزده سال، یا قاعدگی (حیض و پریودی) حتی اگر کمتر از پانزده سال داشته باشد؛ یا رشد موی ضخیم اطراف آلت تناسلی یا احتلام شدن، به این معنا که در خواب از او منی خارج شود.
- قرطبی می‌گوید: «منظور از بلوغ آنها، رسیدنشان به حالت و وضعیتی است که بتوانند مستقل شوند؛ این دربارهٔ زنان به این معنی است که شوهرشان بر آنها وارد شود، پس منظور از بالغ شدنشان این نیست که حیض شوند و مکلف شوند؛ چون ممکن است پیش از آن ازدواج کند و دیگر نیازی به کفیل (ولی) نداشته باشد و شاید نیز حیض شود و در برآورده نمودن مصالحش مستقل نباشد و چنانچه او را رها کنند ضایع شود و اوضاعش به تباهی بکشد، بلکه در این حالت بیشتر نیاز به صیانت و مراقبت و کسی دارد که امورش را بر عهده گیرد تا صیانت او تکمیل گردد و رغبت به ازدواج با او ایجاد شود. برای همین است که علمای ما گفته‌اند: نفقهٔ دختر به محض بالغ شدن او از پدرش ساقط نمی‌شود بلکه با وارد شدن شوهر بر او، از پدرش ساقط می‌گردد».
شرح: العربية
أَخْبَرَ النبيُّ صلى الله عليه وسلم أنَّ مَن رُزِقَ باثنتين من البنات أو الأخوات، فقام عليهما بالمُؤنة والتربية والتوجيه للخير والتحذير من الشر ونحو ذلك حتى يَكْبُرَا ويَبْلُغا؛ جاء يوم القيامة هو والنبيُّ صلى الله عليه وسلم كهاتَين وضَمّ أصابِعَه السبابة والوسطى.
- الثواب العظيم لمن قام على البنات بالمؤونة والتربية حتى يتزوجْن أو يبلغْن، وكذلك الأخوات.
- أجر القيام على البنات أعظم من أجر القيام على البنين؛ إذ لم يُذْكَر مثل ذلك في حقِّهم؛ وذلك لأجل أنَّ مؤنة البنات والاهتمام بأمورهن أعظم من أمور البنين؛ لأنهن عورات لا يباشِرْن أمورَهن، ولا يتصرفن تصرف البنين، وكذلك لأنهن لا يتعلق بهن طمع الأب بالاستقواء بهن على الأعداء، وإحياء اسمه واتصال نسبه، وغير ذلك، كما يتعلق بالذكر؛ فاحتيج في ذلك إلى الصبر والإخلاص من المنفق عليهن مع حسن النية؛ فعظم الأجر، فكان رفيق النبي صلى الله عليه وسلم يوم القيامة.
- علامات البلوغ للمرأة: إكمال خمس عشرة سنة، أو تحيض ولو قبل خمس عشرة سنة، أو نَبَتتْ لها العانة وهو الشعر الخشن حول القُبُل، أو بالاحتلام وهو إنزال المني في المنام.
- قال القرطبي: ويعني ببلوغهما وصولَهما إلى حال يستقلّان بأنفسهما؛ وذلك إنما يكون في النساء إلى أن يدخل بهن أزواجهن، فلا يعني به بلوغهما إلى أن تحيض وتُكلَّف؛ إذ قد تتزوج قبل ذلك فتستغني بالزوج عن قيام الكافل، وقد تحيض وهي غير مستقلة بشيء من مصالحها ولو تركت لضاعت وفسدت أحوالها، بل هي في هذه الحالة أحق بالصيانة والحفظ والقائم عليها لتكمل صيانتها فيرغب في تزويجها، ولهذا المعنى قال علماؤنا لا تسقط النفقة عن والد الصبية ببلوغها بل بدخول الزوج بها.