منبع: HadeethEnc.com, فارسی v۱.۳۰.۰
متن عربی
عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ مَسعودٍ رضي الله عنه عن رَسولِ اللهِ صلى الله عليه وسلم قال: «الطِّيَرَةُ شِرْكٌ، الطِّيَرَةُ شِرْكٌ، الطِّيَرَةُ شِرْكٌ، -ثلاثًا-»، وَمَا مِنَّا إِلَّا، وَلَكِنَّ اللهَ عَزَّ وَجَلَّ يُذْهِبُهُ بِالتَّوَكُّلِ.
ترجمه
از عبدالله بن مسعود ـ رضی الله عنه ـ روایت است که پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمود: «طِیَره (شوم انگاری) شرک است، طیره شرک است، طیره شرک است - و این را سه بار تکرار کردند -». و این چیزی است که ناگزیر در دل ما می‌افتد، اما الله عزوجل با توکل آن را از بین می‌برد.
شرح
پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ نسبت به طیره یعنی شوم‌انگاری به واسطهٔ هر چیزی - شنیدنی باشد یا دیدنی، از پرندگان باشد یا حیوانات یا بیماران یا عددها یا روزها و هر چیز دیگری - هشدار داده‌اند. اما از آنجایی [در شوم انگاری] از طیر (پرنده) نام برده شده که نزد جاهلیت مشهور بود؛ و اصل آن رها کردن پرنده هنگام شروع هر کاری - سفر یا تجارت یا غیر آن - بود. و به این ترتیب اگر پرنده به سمت راست می‌رفت فال خوب می‌زدند و کار و تصمیم‌شان را به انجام و اجرا درمی‌آوردند و اگر به سمت چپ پرواز می‌کرد شوم‌انگاری می‌کردند و از انجام کاری که قصدش را داشتند، دست می‌کشیدند. ایشان خبر داده‌اند که این کار شرک است و شوم‌انگاری از این جهت شرک است که کسی جز الله خیر نمی‌آورد و شر را دور نمی‌کند، بی‌آنکه شریکی در این کار داشته باشد. ابن مسعود ـ رضی الله عنه ـ ذکر نموده که گاهی مقداری از این شوم‌انگاری در دل مسلمان واقع می‌شود، اما باید با توکل بر الله توام با انجام اسباب، آن را از خود دور کند.
فواید
- طیره (شوم انگاری) شرک است زیرا در آن تعلق و وابستگی دل به غیر الله رخ می‌دهد.
- اهمیت تکرار مسائل مهم برای آنکه به خاطر سپرده شود و در دل استقرار یابد.
- توکل بر الله تعالی، طیره را از بین می‌برد.
- امر به توکل کردن فقط بر الله و تعلق دل به او سبحانه و تعالی.
شرح: العربية
حَذَّرَ النبيُّ صلى الله عليه وسلم مِن الطيرة وهي التشاؤُمُ مِن أيِّ شيءٍ مسموعًا كان أو مرئيًّا، من الطيور أو الحيوانات أو أصحاب العاهات أو الأرقام أو الأيام أو غير ذلك، وإنما ذَكَرَ الطَّيْرَ لأنه كان المشهور عند الجاهلية، وأصله إطلاق الطير عند الشُّروع في عملٍ مِن سَفَرٍ أو تجارة أو غير ذلك، فإنْ طار جهة اليمين تَفاءَلَ ومَضى لِمَا يُريد، وإن طار جهة الشمال تشاءَمَ وكَفَّ عمّا يُريد. وأخبر بأنها شرك، وإنما كان التشاؤم شركًا؛ لأنه لا يأتي بالخير إلا الله ولا يَدفع الشر إلا الله وحده لا شريك له. وذَكَرَ ابنُ مسعود رضي الله عنه أنه قد يقع في قلب المسلم شيءٌ من التشاؤم، ولكنْ عليه أن يَدفعَه بالتوكل على الله، مع فعل الأسباب.
- الطيرة شركٌ؛ لأن فيها تَعَلُّقَ القلب على غير الله.
- أهمية تكرار المسائل المهمة، لتُحفظَ وتَستَقر في القلوب.
- الطيرة يُذْهِبُها التوكّلُ على الله تعالى.
- الأمر بالتوكل على الله وحده وتعلق القلب به سبحانه.