منبع: HadeethEnc.com, فارسی v۱.۳۰.۰
متن عربی
عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ رضي الله عنهما أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «أُعْطِيتُ خَمْسًا لَمْ يُعْطَهُنَّ أَحَدٌ قَبْلِي: نُصِرْتُ بِالرُّعْبِ مَسِيرَةَ شَهْرٍ، وَجُعِلَتْ لِي الأَرْضُ مَسْجِدًا وَطَهُورًا، فَأَيُّمَا رَجُلٍ مِنْ أُمَّتِي أَدْرَكَتْهُ الصَّلاَةُ فَلْيُصَلِّ، وَأُحِلَّتْ لِي المَغَانِمُ، وَلَمْ تَحِلَّ لِأَحَدٍ قَبْلِي، وَأُعْطِيتُ الشَّفَاعَةَ، وَكَانَ النَّبِيُّ يُبْعَثُ إِلَى قَوْمِهِ خَاصَّةً وَبُعِثْتُ إِلَى النَّاسِ عَامَّةً».
ترجمه
از جابر بن عبدالله رضی الله عنهما روایت است که پیامبر صلی الله علیه وسلم فرمودند: «أُعْطِيتُ خَمْسًا لَمْ يُعْطَهُنَّ أَحَدٌ قَبْلِي: نُصِرْتُ بِالرُّعْبِ مَسِيرَةَ شَهْرٍ، وَجُعِلَتْ لِي الأَرْضُ مَسْجِدًا وَطَهُورًا، فَأَيُّمَا رَجُلٍ مِنْ أُمَّتِي أَدْرَكَتْهُ الصَّلاَةُ فَلْيُصَلِّ، وَأُحِلَّتْ لِي المَغَانِمُ، وَلَمْ تَحِلَّ لِأَحَدٍ قَبْلِي، وَأُعْطِيتُ الشَّفَاعَةَ، وَكَانَ النَّبِيُّ يُبْعَثُ إِلَى قَوْمِهِ خَاصَّةً وَبُعِثْتُ إِلَى النَّاسِ عَامَّةً»: «پنج امتیاز به من داده شده که به کسی پیش از من داده نشده است: با ترسی از فاصلهٔ یک ماه [که در دل دشمنانم میافتد] یاری شدهام و همهٔ زمین برایم مسجد و پاک قرار داده شده، پس هر مردی از امتم که وقت نماز را دریافت، باید نمازش را [همانجا] ادا کند؛ و غنایم [جنگی] برایم حلال شده است درحالیکه برای کسی پیش از من حلال نبود؛ و شفاعت به من عطا شده است و هر پیامبری تنها به سوی قوم خودش فرستاده میشد اما من به سوی همهٔ مردم فرستاده شدهام».
شرح
پیامبر صلی الله علیه وسلم خبر دادهاند که الله تعالی پنج ویژگی به ایشان عطا کرده که به هیچیک از پیامبران پیش از او عطا نشده بود: نخست: با افتادن ترس در دل دشمنانم یاری داده شدهام، اگرچه بین من و آنان یک ماه فاصله باشد. دوم: همهٔ زمین برای ما مسجد و محل نماز است و هرجا که باشیم نماز میخوانیم؛ و در صورت ناتوانی در استفاده از آب، خاک زمین برای ما پاک کننده است. سوم: غنایم جنگی برای ما حلال شده است؛ و غنایم همان چیزهایی است که مسلمانان در جنگ با کافران به دست میآورند. چهارم: شفاعت عظمی به من داده شده که مردم را از هول و هراس وضعیت حاکم در روز قیامت راحت خواهم کرد. پنجم: من به سوی همهٔ خلق - انس و جن - فرستاده شدهام، برخلاف پیامبران پیشین که تنها به سوی اقوام خود مبعوث میشدند.
فواید
- مشروعیت شمردن نعمتهای الله توسط بنده جهت بازگویی آنها و شکرگزاری از خداوند.
- فضل الله عزوجل بر این امت و پیامبرش با این امتیازات و ویژگیها.
- وجوب انجام نماز در وقت آن در هر وضعیتی. چنانکه نمازگزار هریک از شروط و ارکان و واجبات نماز را که میتواند انجام میدهد.
- شفاعتی که در بین پیامبران ویژهٔ پیامبر ما صلی الله علیه وسلم است بر چند نوع است. یکی از آنها شفاعت برای مردمان جهت آغاز داوری میان آنهاست؛ و دیگری: شفاعت برای وارد شدن بهشتیان به بهشت است؛ و شفاعت دیگر که ویژهٔ ایشان میباشد، شفاعت برای عمویش ابوطالب است که آتش دوزخ برایش آسانتر شود، نه آنکه از دوزخ بیرون آورده شود، زیرا کافر از دنیا رفت.
- ویژگیهای پیامبر صلی الله علیه وسلم بسیار است که همه در این حدیث نیامده است، از جمله آنکه: به ایشان جوامع الکلم (سخنان کوتاه اما پرمحتوا) عطا شده و نبوت و پیامبری با ایشان به پایان رسیده و صفهای ما مانند صفهای ملائکه قرار داده شده است و سایر ویژگیها.
شرح: العربية
أَخْبَرَ النبيُّ صلى الله عليه وسلم أنَّ الله أعطاه خمسَ خصالٍ لم يُعْطَهُنَّ أحدٌ مِن الأنبياء قبله: أولًا: نُصِرْتُ بالرُّعْب يُقذَف في قُلوب أعدائي ولو كان بيني وبينهم مَسِيْرَة شهر. ثانيًا: جُعِلَت لنا الأرضُ مسجدًا نُصلِّي أينَما كُنَّا، وطَهُورًا بالتُّراب عند العَجْز عن الماء. ثالثًا: أُحِلَّتْ لنا غَنائمُ الحَرْب، وهي التي يأخذُها المسلمون في حربِهم مع الكفار. رابعًا: أُعْطِيْتُ الشَّفاعَة العُظْمَى في إراحة الناس مِن هَوْلِ مَوْقِفِ يوم القيامة. خامسًا: أُرسِلْتُ إلى الخَلْق كافة إنسِهم وجنِّهم، بخلاف الأنبياء قبله فكانوا يبعثون إلى أقوامهم فقط.
- مشروعية تَعديد العبد لِنِعَم الله عليه إخبارًا بها وشُكرًا لله عليها.
- فضل الله عز وجل على هذه الأمة وعلى نبيِّها بهذه الخِصال.
- وجوب فعل الصلاة في وقتِها على أيِّ حالٍ كانت، ويَفعل ما يَقدر عليه من شروطها وأركانها وواجباتها.
- الشفاعة التي اختص بها النبي صلى الله عليه وسلم من بين الأنبياء، أنواع؛ أحدها: شفاعته للخلق في فَصْلِ القَضَاء بينهم، ومنها: شفاعته في دخول أهل الجنة الجنة، ومنها: شفاعته خاصة في عمِّه أبي طالب في تخفيف النار عنه لا في الخروج؛ لأنه مات كافرًا.
- خِصال للنبي صلى الله عليه وسلم كثيرة لم تُذْكَر في هذا الحديث ومنها: أُعْطِيَ جوامع الكلم، وخُتِمَ به النبيُّون، وجُعلت صفوفُنا كصفوف الملائكة وغيرها من الخصال.