منبع: HadeethEnc.com, فارسی v۱.۳۰.۰
متن عربی
عن أبي بن كعب رضي الله عنه قال: كان رجل من الأنصار لا أعلم أحدا أبعد من المسجد منه، وكانت لا تخطئه صلاة، فقيل له: لو اشتريت حمارا لتركبه في الظلماء وفي الرمضاء، قال: ما يسرني أن منزلي إلى جنب المسجد، إني أريد أن يكتب لي ممشاي إلى المسجد، ورجوعي إذا رجعت إلى أهلي. فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم : «قد جمع الله لك ذلك كله»
ترجمه
از ابی بن کعب رضی الله عنه روایت است که می گوید: مردی بود که من سراغ نداشتم کسی به اندازه ی او از مسجد دور باشد؛ ولی هيچ نمازی از او فوت نمی شد. به او گفتند يا من به او گفتم: کاش الاغی می خريدی و در تاريکی و گرما (برای پيمودن زمين داغ) بر آن سوار می شدی. گفت: دوست ندارم خانه ام در کنارِ مسجد باشد؛ می خواهم قدم هايی که به سوی مسجد برمی دارم و نيز پاداش بازگشتم به نزد خانواده ام، برايم نوشته شود. پس رسول الله صلى الله عليه وسلم (به او) فرمود: «قَدْ جمع اللَّهُ لكَ ذلِكَ كُلَّهُ»: «الله همه ی اينها را برای تو فراهم کرده است».
شرح
چون کسی در رفتن به مسجد و آمدن از آن، امید اجر و پاداش داشته باشد، الله متعال به او اجر و پاداش آن را عطا می کند؛ این حدیث بیانگر داستان مردی است که خانه ای دور از مسجد دارد؛ و با وجود فاصله ی زیادی که بین خانه اش و مسجد می باشد، به امید پاداش به مسجد آمده و بازمی گردد. برخی از مردم با دیدن این وضعیت به وی می گویند: خوب است الاغی بخری تا در تاریکی هوا به وقت نماز صبح و عشاء و روزهایی که هوا بسیار گرم است - خصوصا در حجاز که هوای آن به شدت گرم می شود - بر آن سواری شوی. اما وی در پاسخ می گوید: دوست ندارم خانه ام کنار مسجد باشد؛ یعنی از اینکه خانه اش دور از مسجد است، خوشحال است و آن را فرصتی می داند برای جمع ثواب؛ قدم زنان به مسجد می آید و به خانه بازمی گردد و دوست ندارد خانه اش نزدیک به مسجد باشد چون در صورت نزدیک بودن خانه به مسجد، از گام های زیاد در مسیر رفت و آمد به مسجد محروم می ماند؛ و بیان می کند که از رفت و آمد به مسجد امید پاداش دارد؛ چنین است که رسول الله صلی الله علیه وسلم به وی می فرماید: «الله همه ی اينها را برای تو فراهم کرده است». یعنی الله متعال پاداشی را که در مورد رفت و آمد به مسجد امید داشتی، برای تو در نظر گرفته است. و در لفظی آمده است: «إِنَّ لَكَ مَا احْتسَبْت»: «پاداشی که بدان اميدوار بوده ای، به تو می رسد».
شرح: العربية
الذهاب إلى المساجد، وكذلك الرجوع منها، إذا احتسب الإنسان ذلك عند الله تعالى ، فإنه يؤجر على ذلك فهذا الحديث في قصة الرجل الذي كان له بيت بعيد عن المسجد، وكان يأتي إلى المسجد من بيته من بُعد، يحتسب الأجر على الله، قادما إلى المسجد وراجعا منه. فقال له بعض الناس: لو اشتريت حمارا تركبه في الظلماء والرمضاء، يعني في الليل حين الظلام، في صلاة العشاء وصلاة الفجر، أو في الرمضاء، أي في أيام الحر الشديد، ولا سيما في الحجاز، فإن جوها حار. فقال رضي الله عنه : ما يَسرني أن بيتي إلى جنب المسجد؛ يعني أنه مسرور بأن بيته بعيد عن المسجد، يأتي إلى المسجد بخطى، ويرجع منه بخطى، وأنه لا يسره أن يكون بيته قريبا من المسجد، لأنه لو كان قريبا لم تكتب له تلك الخطى، وبين أنه يحتسب أجره على الله عز وجل ، قادما إلى المسجد وراجعا منه، فقال له النبي صلى الله عليه وسلم : (قد جمع الله لك ذلك كله). والمعنى: أن الله تعالى حقق لك ما ابتغيته من كتابة ذهابك ورجوعك. وفي لفظ : (إن لك ما احتسبت).
- أن الإنسان يؤجر على فعله حسب قصده ونيته.
- شدة حرص الصحابة على الخير والازدياد منه وكسب الأجر.
- الذهاب إلى المسجد -ولو بَعُدَ- سيرا على الأقدام أعظم أجراً.
- أن الله -تعالى- يكتب ممشى العبد ذهابًا وإيابًا.
- تواصي المسلمين بالخير والتناصح بالبر ، فمن رأى أنَّ أخاه تلحقه مشقة فليقدم له النصح في إزالتها.
- بُعد الدار عن المسجد ليس عذرا في ترك الجماعة ، ما دام يسمع النداء، ولا تلحقه مشقة فادحة.
- همة هذا الصحابي رضي الله عنه في أمور الآخرة والمنازل العالية.
- تكلف المشقة في أمور الآخرة من الأمور المطلوبة.
- حرص الصحابة على نفع اخوانهم المسلمين.