من سخنی را می‌دانم که اگر آن را بگوید، این حالتش برطرف می‌شود؛ اگر بگوید: أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ، این حالتش برطرف می‌شود

متن عربی

عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ صُرَدٍ رضي الله عنه قَالَ: كُنْتُ جَالِسًا مَعَ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَجُلاَنِ يَسْتَبَّانِ، فَأَحَدُهُمَا احْمَرَّ وَجْهُهُ، وَانْتَفَخَتْ أَوْدَاجُهُ، فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنِّي لَأَعْلَمُ كَلِمَةً لَوْ قَالَهَا ذَهَبَ عَنْهُ مَا يَجِدُ، لَوْ قَالَ: أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ، ذَهَبَ عَنْهُ مَا يَجِدُ» فَقَالُوا لَهُ: إِنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «تَعَوَّذْ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ»، فَقَالَ: وَهَلْ بِي جُنُونٌ؟

ترجمه

از سلیمان بن صُرَد رضی‌الله‌عنه روایت است که گفت: همراه با پیامبر صلی‌‌الله‌علیه‌وسلم نشسته بودم که دو مرد به یکدیگر ناسزا گفتند و صورت یکی از آنان قرمز شد و رگ‌های گردنش بیرون زد، پس پیامبر صلی‌‌الله‌علیه‌وسلم فرمود: «إِنِّي لَأَعْلَمُ كَلِمَةً لَوْ قَالَهَا ذَهَبَ عَنْهُ مَا يَجِدُ، لَوْ قَالَ: أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ، ذَهَبَ عَنْهُ مَا يَجِدُ»: «من سخنی را می‌دانم که اگر آن را بگوید، این حالتش برطرف می‌شود؛ اگر بگوید: أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ الشَّيْطَانِ، این حالتش برطرف می‌شود». پس به او گفتند: پیامبر صلی‌‌الله‌علیه‌وسلم فرمودند: «از شیطان به الله پناه ببر» و او گفت: مگر من دیوانه‌ام؟

شرح

دو مرد در برابر پیامبر صلی‌‌الله‌علیه‌وسلم به هم ناسزا و دشنام دادند که چهرهٔ یکی از آن دو سرخ شد و رگ‌های گردنش برجسته شد. پس پیامبر صلی‌‌الله‌علیه‌وسلم فرمود: «من سخنی را می‌دانم که اگر این فرد خشمگین بگوید، خشمش از بین می‌رود. اگر بگوید: أعوذ بالله من الشيطان الرجيم». پس به او گفتند: پیامبر صلی‌‌الله‌علیه‌وسلم می‌فرماید: از شیطان به الله پناه ببر که آن مرد گفت: آیا من دیوانه‌ام؟! وی گمان می‌کرد که تنها از جنون (دیوانگی در اثر جن‌زدگی) به الله پناه برده می‌شود.

فواید

• اشتیاق پیامبر صلی‌‌الله‌علیه‌وسلم به ارشاد و راهنمایی هنگام وجود سبب آن.
• خشم از سوی شیطان است.
• امر به پناه بردن از شیطان رانده شده به الله هنگام خشم. الله تعالی می‌فرماید: ﴿وَإِمَّا يَنزَغَنَّكَ مِنَ ٱلشَّيۡطَٰنِ نَزۡغٞ فَٱسۡتَعِذۡ بِٱللَّهِۚ إِنَّهُۥ سَمِيعٌ عَلِيمٌ﴾ [الأعراف: 200] «و اگر وسوسه‌ای از سوی شیطان به تو رسید، به الله پناه ببر [که] بی‌تردید، او شنوای داناست».
• پرهیز از دشنام و چیزهای شبیه آن مانند لعن و نفرین و ایجاد تنفر نسبت به آنها؛ زیرا منجر به مفاسدی میان مردم می‌شود.
• انتقال نصیحت برای کسی که آن را نشنیده تا از آن بهره‌مند گردد.
• پیامبر صلی‌‌الله‌علیه‌وسلم در مورد خشم هشدار داده‌اند زیرا منجر به شر و بی‌تدبیری می‌گردد و ایشان صلی‌‌الله‌علیه‌وسلم خود خشمگین نمی‌شد مگر زمانی که حرمت‌های الهی هتک می‌شد که این خشم پسندیده است.
• نووی دربارهٔ سخن آن مرد که گفت: «آیا فکر می‌کنی دیوانه هستم؟» می‌گوید: «احتمالا گویندهٔ این سخن از منافقان یا از بادیه‌نشیان تندخو بوده است».

موضوع‌ها

• فضائل و آداب
• فقه اخلاق
• فقه دعا و ذكر
• اخلاق ناپسند
• اذکار پیش‌آمدها