منبع: HadeethEnc.com, فارسی v۱.۳۰.۰
متن عربی
عن سهل بن سعد الساعدي ـرضي الله عنه- قَالَ رَسُول اللَّه -صَلّى اللهُ عَلَيْهِ وسَلَّم-: «لو كانت الدنيا تَعدل عند الله جَناح بَعوضة، ما سَقَى كافراً منها شَرْبَة ماء».
ترجمه
از سهل بن سعد ساعدی رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «لَوْ كَانَت الدُّنْيَا تَعْدِلُ عِنْدَ اللَّه جَنَاحَ بَعُوضَةٍ، مَا سَقَى كَافراً منْها شَرْبَةَ مَاءٍ»: «اگر دنيا نزد الله به اندازه ی بال پشه ای ارزش می داشت، به هيچ کافری يک جرعه آب هم در دنيا نمی داد».
شرح
این حدیث بیانگر خواری و زبونی دنیا می باشد که هیچ بها و ارزشی ندارد؛ و اگر کمترین ارزشی نزد الله می داشت، به هيچ کافری يک جرعه آب هم در دنيا نمی داد، چه برسد به اینکه از آن لذت برده و در آن خوش بگذراند؛ دنیا نزد الله متعال بسیار بی ارزش است بر خلاف آخرت که سرای نعمت های همیشگی برای اهل ایمان است و کفار در آن سهمی ندارند. بنابراین اهل ایمان باید حقیقت این دنیا را درک کنند و تمایلی به آن نشان ندهند و با آن خو نگیرند که دنیا سرای گذر است نه سرای ماندگار. لذا از آن چنان استفاده کنند که به سود آخرت شان باشد؛ آخرتی که همیشگی هست و ماندگار و پایدار. الله متعال می فرماید: «وَمَا أُوتِيتُم مِّن شَيْءٍ فَمَتَاعُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَزِينَتُهَا وَمَا عِندَ اللَّهِ خَيْرٌ وَأَبْقَى أَفَلَا تَعْقِلُونَ - أَفَمَن وَعَدْنَاهُ وَعْداً حَسَناً فَهُوَ لَاقِيهِ كَمَن مَّتَّعْنَاهُ مَتَاعَ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا ثُمَّ هُوَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مِنَ الْمُحْضَرِينَ» [القصص: 60-61] «و آنچه به شما داده شده است، بهره[ی گذرا] و زینتِ زندگی دنیاست؛ و آنچه نزد الله است، بهتر و پایدارتر است. آیا نمی اندیشید؟ آیا کسی که به او وعده ی نیکو داده ایم و به آن خواهد رسید، همچون کسی است که او را از بهره ی زندگی دنیا برخوردار ساخته ایم و روز قیامت از [جمله] احضارشدگان [در آتش دوزخ] است؟».
شرح: العربية
في الحديث بيان حَقَارة الدنيا عند الله وأنه لا قيمة لها، ولو كان لها أدنى قيمة عند الله تعالى ما سقى منها كافرًا شربة ماء، فضلا عن تنعمه بها وتلذذه بطيباتها، لذا كانت الدنيا هينة عند الله تعالى، بخلاف الآخرة، فإنها دار نعيم مقيم لأهل الإيمان خالصة لهم من دون الكفار، لذا ينبغي على أهل الإيمان أن يدركوا حقيقة هذه الدنيا وأن لا يركنوا إليها، فإنها دار ممر لا دار قرار، فيأخذون منها ما يتزودن به لآخرتهم التي هي دار القرار. قال تعالى: (وما أوتيتم من شيء فمتاع الحياة الدنيا وزينتها وما عند الله خير وأبقى أفلا تعقلون، أفمن وعدناه وعدًا حسنًا فهو لاقيه كمن متعناه متاع الحياة الدنيا ثم هو يوم القيامة من المحضرين).
- هوان الدنيا على الله وسقوطها عنده وكذلك طُلَّابها الذين أصبحت أكبر همهم ومبلغ عملهم.
- قيمة الدنيا بأن تجعل طريقاً للدار الآخرة ومستنبتاً للأعمال الصالحة.
- جواز ضرب المثل لتقريب المعنى للسامع.