منبع: HadeethEnc.com, فارسی v۱.۳۰.۰
متن عربی
عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بنِ مسعُودٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: ذُكِرَ عِنْدَ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَجُلٌ نَامَ لَيْلَهُ حَتَّى أَصْبَحَ، قَالَ: «ذَاكَ رَجُلٌ بَالَ الشَّيْطَانُ فِي أُذُنَيْهِ، أَوْ قَالَ: فِي أُذُنِهِ».
ترجمه
از عبدالله بن مسعود رضی‌الله‌عنه روایت است که گفت: نزد پیامبر صلی‌‌الله‌علیه‌وسلم از مردی یاد شد که تمام شب را تا صبح می‌خوابد. ایشان فرمودند: «ذَاكَ رَجُلٌ بَالَ الشَّيْطَانُ فِي أُذُنَيْهِ، أَوْ قَالَ: فِي أُذُنِهِ»: «آن مردی است که شیطان در دو گوشش - یا در گوش او - ادرار کرده است».
شرح
نزد پیامبر صلی‌‌الله‌علیه‌وسلم از مردی یاد شد که تا صبح و هنگام طلوع خورشید خوابیده و برای نماز فرض برنخاسته است، پس ایشان صلی‌‌الله‌علیه‌وسلم فرمودند: «او مردی است که شیطان در گوش‌هایش ادرار کرده است».
فواید
- کراهت ترک نماز شب و بیان اینکه سبب آن شیطان است.
- هوشیار بودن نسبت به شیطان که در هر راهی در کمین انسان نشسته تا میان او و طاعت الله عزوجل مانع‌تراشی کند.
- ابن حجر می‌گوید: «منظور این سخن ایشان که فرمود: «برای نماز برنخاست» جنس نماز است و احتمال هم دارد که منظور نماز خاصی باشد مانند نماز شب یا نماز فرض».
- طیبی می‌گوید: «به صورت مشخص از گوش یاد شده است هرچند نام بردن از چشم برای خواب مناسب‌تر است، تا به سنگینی خواب اشاره کند زیرا گوش است که محل توجه و بیداری است؛ و از این جهت ادرار ذکر شده که آسان‌تر به جاهای خالی وارد شده و سریع‌تر جذب عروق می‌شود و باعث تنبلی در همهٔ اعضای بدن می‌گردد».
شرح: العربية
ذُكِرَ عند النبيِّ صلى الله عليه وسلم رَجلٌ نام حتى أصبح وطَلَعت الشمس ولم يَقم إلى الصلاة المفروضة، فقال صلى الله عليه وسلم: إنه رجل بَالَ الشيطانُ في أُذُنِهِ.
- كراهية ترك قيام الليل، وأنّ ذلك بسبب الشيطان.
- الحَذَر من الشيطان الذي يَقعد للإنسان في كل طريق؛ لِيَحُوْلَ بينه وبين طاعة الله عز وجل.
- قال ابن حجر: قوله: (ما قام إلى الصلاة) المُراد الجِنْس، ويحتمل العهد، ويراد به صلاة الليل أو المكتوبة.
- قال الطيبي: خص الأذن بالذِّكْر، وإن كانت العين أنسب بالنوم إشارة إلى ثقل النوم، فإن المسامع هي موارد الانتباه، وخص البول؛ لأنه أسهل مدخلًا في التجاويف، وأسرع نفوذًا في العروق، فيورث الكسل في جميع الأعضاء.