منبع: HadeethEnc.com, فارسی v۱.۳۰.۰
متن عربی
عَنْ سَهْلٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «إِنَّ فِي الْجَنَّةِ بَابًا يُقَالُ لَهُ الرَّيَّانُ، يَدْخُلُ مِنْهُ الصَّائِمُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، لَا يَدْخُلُ مِنْهُ أَحَدٌ غَيْرُهُمْ، يُقَالُ: أَيْنَ الصَّائِمُونَ، فَيَقُومُونَ لَا يَدْخُلُ مِنْهُ أَحَدٌ غَيْرُهُمْ، فَإِذَا دَخَلُوا أُغْلِقَ، فَلَمْ يَدْخُلْ مِنْهُ أَحَدٌ».
ترجمه
از سَهل رضی‌الله‌عنه از پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم روایت است که فرمودند: «إِنَّ فِي الْجَنَّةِ بَابًا يُقَالُ لَهُ الرَّيَّانُ، يَدْخُلُ مِنْهُ الصَّائِمُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، لَا يَدْخُلُ مِنْهُ أَحَدٌ غَيْرُهُمْ، يُقَالُ: أَيْنَ الصَّائِمُونَ، فَيَقُومُونَ لَا يَدْخُلُ مِنْهُ أَحَدٌ غَيْرُهُمْ، فَإِذَا دَخَلُوا أُغْلِقَ، فَلَمْ يَدْخُلْ مِنْهُ أَحَدٌ». یعنی: «همانا در بهشت دری است که به آن «ریان» گفته می‌شود. روزه‌داران در روز قیامت از آن وارد می‌شوند و هیچ‌کس جز آنان از آن وارد نمی‌شود. گفته می‌شود: روزه‌داران کجایند؟ پس برمی‌خیزند و [وارد می‌شوند] و هیچ‌کس جز آنان از آن وارد نمی‌شود. پس هرگاه وارد شدند، [آن در] بسته می‌شود و دیگر کسی از آن وارد نخواهد شد».
شرح
پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وسلم خبر داده‌اند که دری از درهای بهشت، «باب الریان» نامیده می‌شود که روزه‌داران در روز قیامت از آن وارد می‌شوند و هیچ‌کس جز آنان از آن وارد نمی‌شود. ندا داده می‌شود: روزه‌داران کجایند؟ پس برمی‌خیزند و وارد می‌شوند و هیچ‌کس جز آنان از آن وارد نمی‌شود. پس هرگاه آخرین نفرشان وارد شد، [آن در] بسته می‌شود و پس از آن دیگر کسی از آن وارد نخواهد شد.
فواید
- نووی گفته است: در این حدیث فضیلت روزه و کرامت روزه‌داران بیان شده است.
- خداوند برای روزه‌داران، دری از درهای هشت‌گانهٔ بهشت را اختصاص داده است که هرگاه وارد آن شوند، بسته می‌شود.
- بیان اینکه بهشت درهایی دارد.
- سندی گفته است: این سخن «روزه‌داران کجایند؟»، یعنی کسانی که بسیار روزه می‌گرفتند، همان‌طور که [مثلاً] به کسی که عادت به کاری دارد «عادل» و «ظالم» گفته می‌شود، نه به کسی که آن را یک بار انجام دهد.
- «ریان» یعنی سیراب‌کننده؛ زیرا روزه‌داران تشنه می‌شوند، به ویژه در روزهای گرم و طولانی تابستان؛ پس با نام‌گذاری این در به چیزی که مختص آنان است، یعنی باب ریان، پاداش داده می‌شوند. و گفته شده «ریان» بر وزن «فعلان» به معنای بسیار سیراب شده و ضد عطش است. به این نام خوانده شده زیرا جزای روزه‌داران بر تشنگی و گرسنگی‌شان است.
شرح: العربية
أخبر النبي صلى الله عليه وسلم أن بابًا من أبواب الجنة يسمى: باب الريان، يدخل منه الصائمون يوم القيامة، لا يدخل منه أحد غيرهم، ينادى: أين الصائمون، فيقومون ويدخلون، لا يدخل منه أحد غيرهم، فإذا دخل آخرهم أغلق، فلم يدخل منه أحد بعد.
- قال النووي: في هذا الحديث فضيلة الصيام وكرامة الصائمين.
- أفرد الله للصائمين بابًا من أبواب الجنة الثمانية، إذا دخلوه أغلق.
- بيان أن للجنة أبوابًا.
- قال السندي: قوله: (أين الصائمون)، أي المكثرون الصيام كالعادل والظالم، يقال لمن يعتاد ذلك، لا لمن يفعل ذلك مرة.
- (الريان) يعني الذي يروي؛ لأن الصائمين يعطشون ولاسيما في أيام الصيف الطويلة الحارة؛ فيجازون بتسمية هذا الباب بما يختص بهم، باب الريان، وقيل الريان فعلان كثير الري ضد العطش، سمى به؛ لأنه جزاء الصائمين على عطشهم وجوعهم.