مردی بود که به مردم قرض می‌داد و به کارگزارش می‌گفت: اگر [برای پس گرفتن بدهی] نزد دست‌تنگی رفتی از او درگذر، باشد که الله از ما درگذرد

متن عربی

عن أبي هريرة رضي الله عنه أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال: «كان رجلٌ يُدَايِنُ الناسَ، فكان يقول لفتاه: إذا أتيتَ مُعسِرًا فتجاوز عنه، لعل اللهَ يَتجاوزُ عنا، فلقي اللهَ فتجاوز عنه».

ترجمه

از ابوهریره رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «كان رجلٌ يدايِنُ الناسَ، فكان يقولُ لفتَاهُ: إذا أتيتَ مُعْسِرًا فتجاوزْ عنه، لعلَّ اللهَ أنْ يتجاوَزَ عنَّا، فلَقِيَ اللهَ، فتجاوَزَ عنْهُ»: «مردی بود که به مردم قرض می‌داد و به کارگزارش می‌گفت: اگر [برای پس گرفتن بدهی] نزد دست‌تنگی رفتی از او درگذر، باشد که الله از ما درگذرد، پس به دیدار الله رفت و از او درگذشت».

شرح

پیامبر صلی الله علیه وسلم دربارهٔ مردی خبر می‌دهد که به مردم قرض می‌داد یا به به صورت مدت‌دار (قرضی) به آنان جنس می‌فروخت و به خدمتکارش که بدهی‌ها را از مردم جمع‌آوری می‌کرد، می‌گفت: اگر نزد بدهکاری رفتی و او مالی نداشت که بدهی‌اش را بدهد «از او درگذر»؛ یا با مهلت دادن به او و اصرار نکردن در مطالبهٔ بدهی‌اش، یا با پذیرفتن همان چیزی که دارد ولو اینکه کمتر از بدهی‌اش باشد؛ و این رفتارش به امید آن بود که الله از او درگذرد و او را عفو کند. پس چون درگذشت، الله نیز او را بخشید و از بدی‌هایش درگذشت.

فواید

• نیکی در تعامل با مردم و بخشیدن آنان و درگذشتن از کسانی که دست‌شان تنگ است از بزرگ‌ترین اسباب نجات بنده در روز قیامت است.
• نیکوکاری در حق مردم و اخلاص برای الله عزوجل و امید به رحمت او از اسباب آمرزش گناهان است.

موضوع‌ها

• فضائل و آداب
• فقه اخلاق
• اخلاق پسندیده