منبع: HadeethEnc.com, فارسی v۱.۳۰.۰
متن عربی
عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «مَنْ صَامَ يَوْمًا فِي سَبِيلِ اللهِ بَاعَدَ اللهُ وَجْهَهُ عَنِ النَّارِ سَبْعِينَ خَرِيفًا».
ترجمه
از ابوسعید خُدری رضی الله عنه روایت است که گفت: شنیدم که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «مَنْ صَامَ يَوْمًا فِي سَبِيلِ اللهِ بَاعَدَ اللهُ وَجْهَهُ عَنِ النَّارِ سَبْعِينَ خَرِيفًا». یعنی: «هر کس یک روز در راه الله روزه بگیرد، الله چهرهٔ او را [به اندازهٔ] هفتاد سال از آتش [دوزخ] دور می‌گرداند».
شرح
پیامبر صلی الله علیه و سلم بیان کرده‌اند که هر کس یک روز در راه جهاد روزه بگیرد - و گفته شده در جهاد و غیر آن - در حالی که برای خدا خالصانه و برای طلب ثواب و پاداش از او باشد، خداوند با فضل خود، او را به اندازهٔ هفتاد سال از آتش دور می‌گرداند.
فواید
- نووی می‌گوید: [در این حدیث] فضیلت روزه در راه خدا بیان شده است، و این حکم برای کسی است که با روزه گرفتن متضرر نشود، و حقی را به خاطر آن از دست ندهد، و جنگیدن او یا دیگر امور مهم جهادش به خاطر آن دچار اختلال نشود.
- تشویق و ترغیب به روزهٔ مستحب.
- واجب بودن اخلاص و طلب رضایت خداوند، و اینکه [شخص] برای ریا و شهرت‌طلبی و یا برای مقاصد دیگر روزه نگیرد.
- سِندی گفته است: این سخن [پیامبر] که «در راه خدا»، این احتمال را دارد که منظور، صرفاً خالص کردن نیت باشد، و این احتمال را نیز دارد که منظور این باشد که در حال جهاد و جنگ روزه گرفته باشد، و معنای دوم [بیشتر] به ذهن متبادر می‌شود.
- ابن حجر گفته است: این سخن که «هفتاد خریف» (هفتاد پاییز)؛ خریف زمان مشخصی از سال است و منظور از آن در اینجا خود «سال» است. و اختصاص دادن «پاییز» به ذکر، به جای سایر فصول - تابستان، زمستان و بهار - به این دلیل است که خریف پربارترین فصل است، زیرا در آن میوه‌ها چیده می‌شود.
شرح: العربية
بَيَّنَ النبيُّ صلى الله عليه وسلّم أنَّ مَن صام يومًا في الجهاد، وقيل في الجهاد وغيره مُخلِصًا لله ابتغاء الثواب والأجر من الله؛ فإنّ الله بفضله يُبَاعِد بينه وبين النار سبعين سنة.
- قال النووي: فضيلة الصيام في سبيل الله، وهو محمول على مَن لا يَتضرر به، ولا يُفوِّت به حقًّا، ولا يَختلُّ به قتالُه ولا غيره من مُهِمَّات غزوِه.
- الحث والترغيب على صيام التطوع.
- وجوب الإخلاص وابتغاء مرضاة الله، ولا يصوم رياء ولا سمعة ولا لمقاصد أخرى.
- قال السندي: قوله (في سبيل الله)، يحتمل أن المراد مجرد إصلاح النية، ويحتمل أن المراد به أنه صام حال كونه غازيًا، والثاني هو المتبادر.
- قال ابن حجر: قوله: (سبعين خريفًا) الخريف زمان معلوم من السَّنَة، والمراد به هنا العام، وتخصيص الخريف بالذكر دون بقية الفصول -الصيف والشتاء والربيع-؛ لأن الخريف أزكى الفصول لكونه يُجْنَى فيه الثمار.