با روزه گرفتن یک یا دو روز [پیش از رمضان]، به پیشواز رمضان نروید، مگر مردی که روزه‌ای [طبق عادت] داشته که آن را روزه می‌گرفته است، پس [می‌تواند] آن روز را روزه بگیرد

متن عربی

عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا تَقَدَّمُوا رَمَضَانَ بِصَوْمِ يَوْمٍ وَلَا يَوْمَيْنِ إِلَّا رَجُلٌ كَانَ يَصُومُ صَوْمًا فَلْيَصُمْهُ».

ترجمه

از ابوهُریره رضی الله عنه روایت است که گفت: رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «لَا تَقَدَّمُوا رَمَضَانَ بِصَوْمِ يَوْمٍ وَلَا يَوْمَيْنِ إِلَّا رَجُلٌ كَانَ يَصُومُ صَوْمًا فَلْيَصُمْهُ». یعنی: «با روزه گرفتن یک یا دو روز [پیش از رمضان]، به پیشواز رمضان نروید، مگر مردی که روزه‌ای [طبق عادت] داشته که آن را روزه می‌گرفته است، پس [می‌تواند] آن روز را روزه بگیرد».

شرح

پیامبر صلی الله علیه و سلم از اینکه مسلمانی یک یا دو روز قبل از رمضان به نیت احتیاط برای رمضان روزه بگیرد، نهی کردند؛ زیرا وجوب روزهٔ رمضان به رؤیت هلال ماه منوط شده است و نیازی به تکلّف (سخت‌گیری بی‌مورد) نیست. مگر کسی که روزه‌ای را طبق عادت خود می‌گرفته است، مانند روزهٔ یک روز در میان، یا روز دوشنبه یا پنجشنبه، و [این روزها] با آن [یک یا دو روز قبل از رمضان] مصادف شود، پس می‌تواند آن را روزه بگیرد؛ و این به هیچ وجه از باب استقبال از رمضان نیست. و روزه‌های واجب مانند قضا و نذر نیز به این [استثناء] ملحق می‌شوند.

فواید

• نهی از تکلّف (سخت‌گیری بی‌مورد)، و واجب بودن محافظت بر عبادت همان‌گونه که تشریع شده، بدون افزایش یا کاهش.
• از حکمت‌های این [نهی] - و خدا داناتر است - تمییز عبادت‌های واجب از مستحبات، و آماده شدن برای رمضان با نشاط و رغبت است، و تا روزه، ویژگیِ برجسته و خاصِ آن ماهِ با فضیلت باشد.

موضوع‌ها

• فقه و اصول
• فقه عبادات
• روزه
• روزهٔ روز شک