پيراهن، عمامه، شلوار، جامه ی کلاه دار و موزه نمی پوشد، مگر کسی که کفشی نيابد؛ چنين کسی می تواند موزه ها را از زير استخوان قوزک پا قطع نمايد و بپوشد.

متن عربی

عن عبد الله بن عمر رضي الله عنهما «أن رجلًا قال يا رسول الله، ما يَلْبَسُ المُحْرِمُ مِنَ الثياب؟ قال رسول الله صلى الله عليه وسلم : لا يلبسُ القميص، ولا العَمَائِمَ ، وَلاَ السَّرَاوِيلاَتِ، ولا البَرَانِسَ، ولا الخِفَافَ، إلا أحدٌ لا يجِدُ نَعْلَيْنِ، فَلْيَلْبَسْ خُفَّيْنِ، وَلْيَقْطَعْهُمَا أسفلَ من الكعبين، وَلا يَلْبَسْ من الثياب شيئا مَسَّهُ زَعْفَران أوْ وَرْسٌ»، وللبخاري: «ولا تَنْتَقِبُ المرأة، وَلا تلبس الْقُفَّازَيْنِ».

ترجمه

از عبدالله بن عمر رضی الله عنهما روایت است که می گوید: مردی گفت: ای رسول خدا، مُحرِم چه لباسی بپوشد؟ رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود: «لاَ يَلْبَسِ القَمِيصَ، وَلاَ العَمَائِمَ، وَلاَ السَّرَاوِيلاَتِ، وَلاَ البَرَانِسَ، وَلَا الْخِفَافَ، إِلَّا أَحَدٌ لَا يَجِدُ النَّعْلَيْنِ، فَلْيَلْبَسِ ْخُفَّيْنِ، وَلْيَقْطَعْهُمَا أَسْفَلَ مِنَ الْكَعْبَيْنِ، وَلَا يَلْبَسِ مِنَ الثِّيَابِ شَيْئًا مَسَّهُ زَعْفَرَانُ أوْ وَرْسٌ»: «پيراهن، عمامه، شلوار، جامه ی کلاه دار و موزه نمی پوشد، مگر کسی که نعلین (دمپایی) نيابد؛ چنين کسی می تواند موزه ها را از زير استخوان قوزک پا، قطع نمايد و بپوشد. همچنين لباسی را که با عطر يا زعفران آغشته شده، نمی پوشد». و در روایت بخاری آمده است: «وَلاَ تَنْتَقِبِ المَرْأَةُ، وَلاَ تَلْبَسِ القُفَّازَيْنِ»: «و زن نه نقاب می زند و نه دستکش می پوشد».

شرح

صحابه رضی الله عنهم می دانستند که وضعیت آنها به هنگام احرام با حالت عادی متفاوت است؛ به همین دلیل مردی از رسول الله صلی الله علیه وسلم در خصوص مواردی سوال می کند که پوشیدن آنها برای محرم مباح است. اما از آنجا که منطقی تر این است از چیزهایی سوال شود که پوشیدن آنها برای محرم درست نیست، چون تعداشان اندک هستند و از طرفی به رسول الله صلی الله علیه وسلم جوامع الکلم (سخنان کوتاه و پر محتوا) داده شده است، پاسخ این سوال را با بیان مواردی می دهد که محرم باید از آنها دوری کند و سایر موارد برای وی حلال می باشند. و به این ترتیب علم زیادی حاصل می گردد. بنابراین رسول الله صلی الله علیه وسلم مواردی را که پوشیدن آنها برای مردان حرام است، ذکر می کند و می فرماید: نباید پیراهن یا همان قمیص بپوشد؛ و این شامل تمام لباس هایی می شود که به اندازه ی بدن دوخته می شوند. و همچنین نباید عمامه و جامه ی کلاه دار بپوشد و نباید چیزی بپوشد که سر را می پوشاند و با سر در تماس قرار می گیرد؛ همچنان که نباید شلوار و هرچیزی بپوشد که عضوی از بدن را کاملا می پوشاند مانند دستکش و مشابه آن؛ و به طور کلی نباید پوشاکی را استفاده کند که دوخته شده یا کاملا پوشاننده باشد. همچنین نباید موزه یا چیزی مانند آن بپوشد که پاها را به همراه قوزک ها می پوشاند، فرقی نمی کند از جنس پنبه باشد یا پشم یا پوست یا هر چیز دیگری؛ اما کسی که به وقت احرام کفشی برای پوشیدن نیابد، می تواند موزه بپوشد، به شرطی که آنها را از زیر قوزک ها قطع کند تا همچون کفش شوند. سپس رسول الله صلی الله علیه وسلم مواردی را بیان می کند که در سوال نبوده است؛ اما اقتضای بیان آنها در این زمینه وجود دارد؛ بنابراین به مواردی می پردازد که به صورت مطلق برای محرم چه زن و چه مرد، حرام هستند؛ و می فرماید: نباید لباسی بپوشند که با زعفران یا عطر خوشبو شده است، چه دوخته شده باشد یا دوخته نشده باشد؛ و به این ترتیب اشاره می کند که باید از انواع خوشبویی ها دوری کرد؛ سپس آنچه بر زنان رعایت آن واجب است، بیان می کند؛ اینکه برای آنها حرام است صورت شان را بپوشند و دستکش دست کنند و دستان شان را بپوشانند.

موضوع‌ها

• فقه و اصول
• فقه عبادات
• حج و عمره
• ممنوعات احرام