منبع: HadeethEnc.com, فارسی v۱.۳۰.۰
متن عربی
عَنِ ابنِ مَسعُودٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا يَحِلُّ دَمُ امْرِئٍ مُسْلِمٍ إِلَّا بِإِحْدَى ثَلَاثٍ: الثَّيِّبُ الزَّانِي، وَالنَّفْسُ بِالنَّفْسِ، وَالتَّارِكُ لِدِينِهِ المُفَارِقُ لِلْجَمَاعَةِ».
ترجمه
از ابن مسعود رضی الله عنه روایت است که گفت: رسول خدا صلی الله علیه وسلم فرمود: «ریختن خون هیچ فرد مسلمانی حلال نیست مگر به یکی از این سه دلیل: شخص همسرداری که زنا کند، و کشتن کسی در برابر کسی (قصاص)، و کسی که دین خود را رها کرده و از جماعت مسلمانان جدا شود.»
شرح
پیامبر صلی الله علیه وسلم بیان کرد که خون مسلمان حرام است، مگر اینکه یکی از سه کار را انجام دهد: اول: کسی که مرتکب عمل زشت زنا شود، در‌حالی‌که با عقد صحیح ازدواج کرده است؛ پس کشتن او با سنگسار حلال می‌شود. دوم: کسی که انسانی بی‌گناه را عمداً و به ناحق بکشد، با وجود شرایط (قصاص)، کشته می‌شود. سوم: کسی که از جماعت مسلمانان خارج شود؛ یا با ترک کامل دین اسلام از طریق ارتداد، یا با جدا شدن بدون ارتداد از طریق ترک بخشی از آن، مانند اهل بغی (شورشگران)، راهزنان و جنگجویان از خوارج و غیر ایشان.
فواید
- حرام بودن انجام این سه خصلت، و اینکه هر کس یکی از آنها را انجام دهد مستحق مجازات قتل می‌شود: یا به دلیل کفر، که همان برگشتن از اسلام (ارتداد) است، و یا به عنوان حد، که آن دو عبارتند از: شخص همسردار زناکار و قاتل عمد.
- واجب بودن حفظ آبرو و پاکی آن.
- واجب بودن احترام به مسلمان، و اینکه خون او محفوظ (و محترم) است.
- تشویق به همراهی با جماعت مسلمانان و جدا نشدن از آنها.
- نیکوییِ آموزش پیامبر صلی الله علیه وسلم، زیرا سخن ایشان گاهی به‌صورت تقسیم‌بندی شده می‌آید؛ چرا که تقسیم‌بندی، مسائل را محدود و جمع‌بندی می‌کند و حفظ آن سریع‌تر است.
- خداوند حدود را برای بازداشتن جنایتکاران و برای حمایت و پیشگیری جامعه از جرایم، تشریع کرده است.
- اجرای این حدود از اختیارات حاکم است.
- دلایل قتل بیش از سه مورد است، اما از این سه مورد خارج نیست. ابن عربی مالکی گفته است: و به هیچ وجه از این سه مورد خارج نمی‌شود، زیرا هر کس جادو کند یا به پیامبر خدا دشنام دهد، کافر شده و در زمرهٔ «ترک‌کننده دینش» قرار می‌گیرد.
شرح: العربية
بَيَّنَ النبيُّ صلى الله عليه وسلم أنَّ دمَ المسلم حرام، إلا إنْ فعل واحدة من خصال ثلاث: الأولى: مَن وقع في فاحشة الزنا، وقد تزوج بعقد صحيح؛ فيحل قتله بالرجم. الثانية: من قَتل نفسًا معصومة عمدًا بغير حق، قُتل بشروطه. الثالثة: الخارج عن جماعة المسلمين؛ إما بترك دينه الإسلام كله بالردة، أو المفارق بغير ردة بترك بعضه كأهل البغي، وقطاع الطريق، والمحاربين من الخوارج وغيرهم.
- تحريم فعل هذه الخصال الثلاث، وأن من فعل واحدة منها استحق عقوبة القتل: إما كفرًا، وهو المرتد عن الإسلام، وإما حدًّا، وهما: الثيب الزاني، والقاتل عمدًا.
- وجوب حفظ الأعراض ونقائها.
- وجوب احترام المسلم، وأنه معصوم الدم.
- الحث على التزام جماعة المسلمين وعدم مفارقتهم.
- حسن تعليم النبي صلى الله عليه وسلم حيث يَرِدُ كلامُه أحيانًا بالتقسيم؛ لأن التقسيم يحصر المسائل ويجمعها وهو أسرع حفظًا.
- شرع الله الحدودَ؛ لردع الجناة، ولحماية المجتمع ووقايتِه من الجرائم.
- تطبيق هذه الحدود هو من اختصاص ولي الأمر.
- أسباب القتل أكثر من ثلاثة، ولكنها لا تخرج عنها، قال ابن العربي المالكي: ولا تخرج عن هذه الثلاثة بحال، فإنَّ مَن سَحَرَ أو سب نبيَّ الله كفر، فهو داخل في التارك لدينه.