منبع: HadeethEnc.com, فارسی v۱.۳۰.۰
متن عربی
عَنْ عَائِشَةَ رضي الله عنها قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم: «مَنْ أَحْدَثَ فِي أَمْرِنَا هَذَا مَا لَيْسَ فِيهِ فَهُوَ رَدٌّ» متفق عليه. ولمسلم: «مَنْ عَمِلَ عَمَلًا لَيْسَ عَلَيْهِ أَمْرُنَا فَهُوَ رَدٌّ».
ترجمه
از عایشه ـ رضی الله عنها ـ روایت است که رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمود: «مَنْ أَحْدَثَ فِي أَمْرِنَا هَذَا مَا لَيْسَ فِيهِ فَهُوَ رَدٌّ»: «هرکه در این امر ما (دین) چیزی ایجاد کند که در آن نیست، آن [چیز] پذیرفته نمی‌شود و مردود است» متفق علیه. و در روایت مسلم آمده است: «مَنْ عَمِلَ عَمَلًا لَيْسَ عَلَيْهِ أَمْرُنَا فَهُوَ رَدٌّ»: «هرکس کاری انجام دهد که امر ما بر آن نیست، آن [کار] مردود است».
شرح
پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ بیان داشته‌اند که هرکس در دین اختراعی کند یا عملی انجام دهد که دلیلی از کتاب و سنت دال بر آن نباشد، آن کار به صاحبش بازگردانده می‌شود و نزد الله پذیرفته نیست.
فواید
- مبنای عبادات نصوصی است که در کتاب و سنت آمده است، بنابراین الله تعالی را عبادت نمی‌کنیم مگر بر اساس آنچه تشریع نموده است، نه بر اساس بدعت‌ها و نوساخته‌ها.
- دین به رای و نظر شخصی و نیک پنداشتن ما نیست، بلکه به پیروی از پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ است.
- این حدیث دال بر کمال دین است.
- بدعت هر چیزی است که در دین ایجاد شود و در دوران پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ و اصحاب او وجود نداشته باشد؛ عقیده‌ای باشد یا قول یا عملی.
- این حدیث اصلی از اصول اسلام است و همانند ترازویی برای اعمال می‌باشد، زیرا همانطور که هر عملی برای خشنودی الله نباشد پذیرفته نمی‌شود و انجام دهنده‌اش ثوابی ندارد، به همان صورت هر عملی که بر اساس رهنمود پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ نباشد، به انجام دهنده‌اش بازگردانده می‌شود و از او پذیرفته نمی‌شود.
- نوپدیدهایی که از آن نهی شده، آن امور نوساخته‌ای هستند که به امر دین مربوط باشند نه امور دنیا.
شرح: العربية
يُبَيِّنُ النبيُّ صلى الله عليه وسلم أنَّ مَن اخترَعَ في الدِّينِ أو عَمِلَ عملًا لم يَدُل عليه دليلٌ من الكتاب والسنة، فهو مَردودٌ على صاحبِه غير مقبول عند الله.
- العبادات مبناها على ما جاء في الكتاب والسنة، فلا نعبد الله تعالى إلا بما شَرَعَ لا بالبدع والمُحْدَثات.
- الدين ليس بالرأي والاستحسان، وإنما بالاتباع للرسول صلى الله عليه وسلم.
- هذا الحديث دليلٌ على كمال الدين.
- البدعة هي كل ما أُحْدِثَ في الدين ولم يَكنْ على عهدِ النبي صلى الله عليه وسلم وأصحابه من عقيدةٍ أو قولٍ أو عملٍ.
- هذا الحديث أصلٌ من أصول الإسلام، وهو كالميزان للأعمال، فكما أنَّ كلَّ عَمَلٍ لا يُراد به وجه الله تعالى، فليس لعامله فيه ثواب، فكذلك كلُّ عمل لا يكون وِفْقَ ما جاء به رسول الله صلى الله عليه وسلم فهو مردود على عامله.
- المُحْدَثات المنهي عنها ما كان من أمور الدين وليس الدنيا.