منبع: HadeethEnc.com, فارسی v۱.۳۰.۰
متن عربی
عن ابن عمر رضي الله عنهما قال: قال رسول الله صلى الله عليه وسلم: «مَا زَالَ يُوصِينِي جِبْرِيلُ بِالْجَارِ، حَتَّى ظَنَنْتُ أَنَّهُ سَيُوَرِّثُهُ».
ترجمه
از ابن عمر ـ رضی الله عنهما ـ روایت است که رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمودند: «مَا زَالَ يُوصِينِي جِبْرِيلُ بِالْجَارِ، حَتَّى ظَنَنْتُ أَنَّهُ سَيُوَرِّثُهُ»: «همواره جبرئيل در مورد همسايه به من سفارش مى‌كرد تا جایی كه گمان بردم همسايه از همسايه ارث مى‌برد».
شرح
پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ خبر می‌دهد که جبرئیل همواره مسئلهٔ توجه به همسایه را برای ایشان تکرار می‌کرد و ایشان را به این کار امر می‌کرد و دربارهٔ حفظ حق او، آزار نرساندن به او، نیکی کردن به او و صبر و بردباری بر اذیت و آزارش توصیه می‌کرد، تا جایی که رسول خدا ـ صلی الله علیه وسلم ـ از این همه بزرگداشت حق همسایه و تکرار آن توسط جبرئیل گمان می‌برد که وحی نازل خواهد شد و بخشی از مال به جا ماندهٔ همسایه را پس از مرگش سهم همسایه قرار می‌دهد. همسایه کسی است که خانه‌اش نزدیک خانهٔ شخص است، مسلمان باشد یا کافر، خویشاوند باشد یا غیر خویشاوند.
فواید
- بزرگی حق همسایه و وجوب مراعات آن.
- اقتضای تأكيد حق همسايه با توصيه به آن، گرامى داشتن او، مهربان بودن با او، نيكى كردن به او، دور كردن ضرر و زيان از او، عيادتش در هنگام بيماری، تبريک گفتن در هنگام شادی و تعزيه در هنگام مصيبت وارده بر همسايه مى‌باشد.
- هرچه درِ خانهٔ همسایه نزدیک‌تر باشد، حق او تاکید بیشتری دارد.
- کمال شریعت در آموزه‌هایی که برای صلاح جامعه آورده است، از جمله نیکی در حق همسایه‌ها و دور کردن آزار و اذیت از آنان.
شرح: العربية
يُخبِرُ النبيُّ صلى الله عليه وسلم بأنَّ جبريل ما زال يُكرِّر عليه ويأمُرُه بالاعتناء بالجار، الذي هو قريب الدار، مسلمًا أو كافرًا، قريبًا أو غير قريب، بحفظ حقِّه وعدم أذيَّتِه، والإحسان إليه والصبر على أذاه، حتى ظنَّ صلى الله عليه وسلم مِن تعظيم حق الجار وتَكرار جبريل لذلك أنه سينزلُ الوحيُ بإعطائه من مال جاره الذي يَخلُفُه بعد وفاتِه.
- عِظَم حق الجار ووجوب مراعاة ذلك.
- التأكيد على حق الجار بالوصية يقتضي ضرورة إكرامه والتودُّد والإحسان إليه، ودفع الضر عنه، وعيادته عند المرض، وتهنئته عند المسرة، وتعزيته عند المصيبة.
- كلما كان بابُ الجار أقرب كان حقُّه آكد.
- كمال الشريعة فيما جاءت به مما فيه صلاح المجتمع من الإحسان إلى الجيران ودفع الضرر عنهم.