منبع: HadeethEnc.com, فارسی v۱.۳۰.۰
متن عربی
عن عبد الله بن عُمر رضي الله عنهما قال: «صحبت رسول الله صلى الله عليه وسلم فكان لا يزيد في السَّفَر على ركعتين، وأبا بكر وعُمر وعُثْمان كذلك».
ترجمه
از عبدالله بن عمر رضی الله عنهما روایت است که می گوید: همراه رسول الله صلی الله علیه وسلم بودم که در سفر بیش از دو رکعت نمی خواند و ابوبکر و عمر و عثمان چنین عمل می کردند.
شرح
عبدالله بن عمر رضی الله عنهما ذکر می کند که همراه رسول الله صلی الله علیه وسلم در سفرهایش بوده است و همچنین با ابوبکر و عمر و عثمان رضی الله عنهم هم سفر بوده که همه ی آنها نماز چهار رکعتی را قصر نموده و دو رکعت می خواندند و هیچیک از آنها نمازهای فرض را چهار رکعتی و به صورت کامل نمی خواند. و سنت های رواتب را در سفر نمی خواندند. اینکه عملکرد ابوبکر و عمر و عثمان را ذکر می کند، از این جهت است که حکم مذکور منسوخ نشده است بلکه بعد از وفات رسول الله صلی الله علیه وسلم کما کان به آن عمل شده است؛ و همچنین دلیل معارض و راجحی نداشته است. هرچند کامل خواندن نماز در سفر جایز است، اما قصر و کوتاه کردن نماز افضل است. زیرا الله متعال می فرماید: «لَيْسَ عَليكُمْ جُنَاحٌ أن تَقصُرُوا مِنَ الصَّلاَةِ» [نساء: 101] «گناهی بر شما نیست که از [رکعات] نماز بکاهید [و آن را شکسته بخوانید]». و نفی گناه مفید رخصت و نه عزیمت بودن قصر نماز است. برای مسافر بهتر این است که جهت پیروی از رسول الله صلی الله علیه وسلم شکسته خواندن نماز را ترک نکند؛ و الله متعال دوست دارد که به رخصت های او عمل شود. و خارج شدن از خلاف یکی از ثمرات آن می باشد و نزد اکثر علما افضل این است که در سفر نماز به صورت شکسته خوانده شود.
شرح: العربية
يذكر عبد الله بن عمر رضي الله عنهما أنه صحب النبي صلى الله عليه وسلم في أسفاره، وكذلك صحب أبا بكر وعمر وعثمان رضي الله عنهم في أسفارهم، فكان كل منهم يقصر الصلاة الرباعية إلى ركعتين، ولا يزيد عليهما، أي لا يتم أحد منهم الفرائض، ولا يصلي الرواتب في السفر، وذكره لأبي بكر وعمر وعثمان للدلالة على أن الحكم غير منسوخ بل ثابت بعد وفاة النبي صلى الله عليه وسلم ولا له معارض راجح. ويجوز الإتمام في السفر، ولكن القصر أفضل؛ لقوله تعالى: {لَيْسَ عَليكُمْ جُنَاحٌ أن تَقصُرُوا مِنَ الصَّلاَةِ} فَنَفْيُ الجناح يفيد أنه رخصة، وليس عزيمة؛ ولأن الأصل الإتمام، والقصر إنما يكون من شيء أطول منه. والأولى للمسافر أن لايدع القصر؛ اتباعاً للنبي صلى الله عليه وسلم ، ولأن الله تعالى يحب أن تُؤتى رخصه، وخروجًا من خلاف من أوجبه؛ ولأنه الأفضل عند عامة العلماء.
- مشروعية قصر الصلاة الرباعية في السفر إلى ركعتين، وهو أمر مجمع عليه.
- أن القصر عام في سفر الحج والجهاد، وكل سفر طاعة، وكل سفر مباح.
- أن القصر هو سنة النبي -صلى الله عليه وسلم-، وسنة خلفائه الراشدين في أسفارهم.
- لا قصر في صلاة الفجر ولا في صلاة المغرب، وهذا بالإجماع.
- السُنَّة للمسافر ترك التنفل بنوافل الفرائض إلا راتبة الفجر والوتر؛ لورود تخصيصهما بذلك.
- لطف المولى بخلقه، وسماحة هذه الشريعة المحمدية وسهولتها.
- من يريد السفر له أن يقصر إذا خرج من بيوت القرية.
- إذا اقتدى المسافر بمقيم صلى صلاة مقيم.