منبع: HadeethEnc.com, فارسی v۱.۳۰.۰
متن عربی
عن عبد الله بن مسعود رضي الله عنه قال: سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول: «إنَّ الرُّقَى والتَمائِمَ والتِّوَلَةَ شِرْكٌ».
ترجمه
از عبدالله بن مسعود ـ رضی الله عنه ـ روایت است که گفت: شنیدم که رسول الله ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمود: «إنَّ الرُّقَى والتَمائِمَ والتِّوَلَةَ شِرْكٌ»: «رقیه و تمیمه‌ها [ی شرک آمیز] و توله شرک است».
شرح
پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ کارهایی را ذکر می‌کند که انجام آنها شرک است، از جمله: اولا: رقیه؛ سخنانی است که اهل جاهلیت برای شفا به زبان می‌آوردند و حاوی سخنان شرک‌آمیز بود. ثانیا: تمیمه آویزهایی از قبیل مهره و مانند آن است که برای دفع چشم‌زخم از کودکان و حیوانات آویزان می‌کردند. ثالثا: تِوَله؛ که برای جلب محبت یکی از زوجین نسبت به دیگری ساخته می‌شد. این امور از مصادیق شرک هستند، زیرا سبب قرار دادن چیزی است که سبب شرعی نیست و نه با دلیل ثابت شده است و نه با سببی حسی بر مبنای آزمایش و تجربه. اما اسباب شرعی مانند خواندن قرآن یا اسباب حسی مانند داروهایی که مفید بودن آنها با تجربه ثابت شده، جایز است، البته به این اعتقاد که سبب هستند و نفع و ضرر به دست الله است.
فواید
- محافظت از توحید و عقیده از عواملی که به آن آسیب می‌زنند.
- تحریم استفاده از رقیه‌های شرکی و تمیمه‌ها و مهره‌ها و تعویذ محبت.
- اعتقاد انسان به این اسباب سه‌گانه شرک اصغر است زیرا چیزی را که سبب نیست به عنوان سبب قرار داده است، اما این اعتقاد که موارد مذکور ذاتا سود و زیان می‌رسانند شرک اکبر است.
- هشدار نسبت به انجام اسباب شرکی و حرام.
- تحریم رقیه و اینکه از مصادیق شرک است، مگر رقیه‌هایی که مشروع هستند.
- باید وابستگی دل فقط به الله باشد، زیرا سود و زیان تنها از سوی اوست و شریکی در این امر ندارد؛ و خیر نمی‌آید مگر از سوی الله و کسی جز الله شر را دفع نمی‌کند.
- رُقیهٔ جایز سه شرط دارد: ۱- این اعتقاد وجود داشته باشد که رُقیه سبب است و جز به اذن الله سود نمی‌رساند. ۲- باید از قرآن و نام‌های الله و صفات او و دعاهای نبوی و دعاهای مشروع باشد. ۳- باید با زبانی مفهوم باشد و حاوی طلسم و جادو و جنبل نباشد.
شرح: العربية
بَيَّنَ النبيُّ صلى الله عليه وسلم أشياءَ فِعلُها مِن الشرك؛ ومنها: أولاً: الرقى: الكلام الذي يَسْتَشْفِي به أهلُ الجاهلية المُحتوي على الشرك. ثانياً: التمائم من الخَرَز ونحوه: التي تُعَلَّق على الأطفال والبهائم وغيرهم لدفع العَين. ثالثاً: التِّوَلة: التي تُصنع لتُحبِّب أحد الزوجين إلى الآخر. فهذه الأمور من الشرك؛ لأنها مِن جَعْل الشيء سببًا، وهو ليس بسببٍ شرعيٍّ ثَبَتَ بالدليل، ولا بسببٍ حسيٍّ ثبت بالتجربة. أما الأسباب الشرعية كقراءة القرآن، أو الحسية كالأدوية التي ثبتت بالتجربة، فهي جائزة مع اعتقاد أنها أسباب، وأن النفع والضر بيد الله.
- صيانة التوحيد والعقيدة عما يُخِلُّ بها.
- تحريم استعمال الرقى الشركية والتمائم والتولة.
- اعتقاد الإنسان في هذه الثلاث أنها أسباب: هو شرك أصغر؛ لأنه جعل ما ليس بسببٍ سببًا، أما إن اعتقد أنها تنفع وتضر بذاتها فهو شرك أكبر.
- التحذير من فعل الأسباب الشركية والمحرمة.
- تحريم الرقى وأنها من الشرك إلا ما كان منها مشروعًا.
- ينبغي تعلُّق القلب بالله وحده، فمنه الضر والنفع وحده لا شريك له، فلا يأتي بالخير إلا الله ولا يدفع الشر إلا الله تعالى.
- الرقى الجائزة هي المتضمنة لثلاثة شروط: 1- أن يعتقد أنها سبب ولا تنفع إلا بإذن الله. 2- أن تكون بالقرآن وأسماء الله وصفاته والأدعية النبوية والأدعية المشروعة. 3- أن تكون بلغة مفهومة ولا تحتوي على طَلَاسِمَ وشَعْوَذةٍ.