خداوند به کسی که از روی تکبر و غرور لباسش را [بر روی زمین] بکشد، نگاه [رحمت] نمی‌کند

متن عربی

عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «لاَ يَنْظُرُ اللَّهُ إِلَى مَنْ جَرَّ ثَوْبَهُ خُيَلاَءَ».

ترجمه

از ابن عمر رضی الله عنهما روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «لاَ يَنْظُرُ اللَّهُ إِلَى مَنْ جَرَّ ثَوْبَهُ خُيَلاَءَ». یعنی: «خداوند به کسی که از روی تکبر و غرور لباسش را [بر روی زمین] بکشد، نگاه [رحمت] نمی‌کند».

شرح

پیامبر صلی الله علیه و سلم از رها کردن لباس یا اِزار (لنگ) در پایین‌تر از قوزک پا از روی خودپسندی و تکبر هشدار داده‌اند، و اینکه هر کس چنین کند، سزاوار این تهدید شدید است که خداوند در روز قیامت با نگاه رحمت به او ننگرد.

فواید

• «لباس» شامل هر چیزی می‌شود که پایین‌تنه را می‌پوشاند، از قبیل شلوار، پیراهن بلند، لنگ و غیره.
• نهی از اِسبال (رها کردن لباس پایین‌تر از قوزک) مخصوص مردان است. نووی گفته است: و علما بر جایز بودن اسبال برای زنان اجماع دارند، و از پیامبر صلی الله علیه و سلم به صحت رسیده است که به آنان اجازه دادند دامن لباسشان را به اندازهٔ یک ذراع (از آرنج تا سر انگشتان) بلندتر بگیرند.
• ابن باز گفته است: اسبال به دلیل عمومیت احادیث، ممنوع و حرام است. اما مجازات آن متفاوت است و لازم نیست که یکسان باشد، زیرا کسی که قصد تکبر دارد، مانند کسی نیست که چنین قصدی ندارد.
• ابن باز می‌گوید: زن عورت است، پس مانعی ندارد که [لباسش را] به اندازهٔ یک وجب بلندتر بگیرد، و اگر برایش کافی نبود، از قوزک پا به اندازهٔ یک ذراع بلندتر بگیرد.
• قاضی گفته است: علما گفته‌اند: و به طور خلاصه، هر آنچه در لباس از نظر بلندی و گشادی، فراتر از نیاز و حد معمول باشد، مکروه است، و خداوند داناتر است.
• نووی گفته است: اندازهٔ مستحب برای پایین آمدن لبهٔ پیراهن و لنگ، تا نصف ساق پاست. و آنچه میان نصف ساق و قوزک پا باشد، اشکالی ندارد. و آنچه پایین‌تر از آن باشد، در آتش است. پس مستحب، نصف ساق است، و جایزِ بدون کراهت، از زیر آن تا قوزک‌هاست، و آنچه از قوزک‌ها پایین‌تر بیاید، ممنوع است.
• ابن عثیمین دربارهٔ این سخن که «خداوند به او نگاه نمی‌کند» گفته است: یعنی نگاه رحمت و رأفت، و منظور از آن، نگاه عمومی (دیدن) نیست؛ زیرا هیچ چیز بر خداوند سبحانه و تعالی پوشیده نیست و هیچ چیز از دید او پنهان نمی‌ماند، بلکه منظور، نگاه رحمت و رأفت است.

موضوع‌ها

• فضائل و آداب
• آداب شرعى
• آداب لباس