منبع: HadeethEnc.com, فارسی v۱.۳۰.۰
متن عربی
عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ المؤْمنينَ رَضيَ اللهُ عنها قَالَتْ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي مَرَضِهِ الَّذِي لَمْ يَقُمْ مِنْهُ: «لَعَنَ اللهُ الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى، اتَّخَذُوا قُبُورَ أَنْبِيَائِهِمْ مَسَاجِدَ» قَالَتْ: فَلَوْلَا ذَاكَ أُبْرِزَ قَبْرُهُ، غَيْرَ أَنَّهُ خُشِيَ أَنْ يُتَّخَذَ مَسْجِدًا.
ترجمه
از عایشه ام‌المؤمنین رضی الله عنها روایت است که فرمود: رسول خدا صلی الله علیه و سلم در آن بیماری‌ای که از آن برنخاستند، فرمودند: «لَعَنَ اللَّهُ الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى، اتَّخَذُوا قُبُورَ أَنْبِيَائِهِمْ مَسَاجِدَ» قَالَتْ: فَلَوْلَا ذَاكَ أُبْرِزَ قَبْرُهُ، غَيْرَ أَنَّهُ خُشِيَ أَنْ يُتَّخَذَ مَسْجِدًا. یعنی: «خداوند یهود و نصاری را لعنت کند که قبرهای پیامبرانشان را مسجد قرار دادند». [عایشه] گفت: پس اگر به خاطر آن [نهی] نبود، قبر ایشان آشکار ساخته می‌شد، جز آنکه ترسیده شد که [قبرشان] مسجد قرار داده شود.
شرح
عایشه ام‌المؤمنین رضی الله عنها خبر می‌دهند که پیامبر صلی الله علیه و سلم در بیماری‌ای که بر ایشان سخت شد و در آن از دنیا رفتند، فرمودند: خداوند یهود و نصاری را لعنت کند و از رحمتش دور گرداند؛ و این بدان جهت است که آنان قبرهای پیامبرانشان را با ساختن بنا بر روی آنها یا نماز خواندن نزد آنها یا به سوی آنها، مسجد قرار دادند. سپس [عایشه] رضی الله عنها فرمود: اگر به خاطر آن نهی و هشدار از سوی پیامبر صلی الله علیه و سلم و ترس صحابه از اینکه با قبر پیامبر صلی الله علیه و سلم همان کاری شود که یهود و نصاری با قبرهای پیامبرانشان کردند، نبود، هرآینه قبر ایشان آشکار و نمایان ساخته می‌شد.
فواید
- این از آخرین وصیت‌های ایشان است که بر اهمیت و توجه ایشان به این مسئله دلالت دارد.
- نهی اکید و تحریم شدید از مسجد قرار دادن قبرها و قصد نماز خواندن نزد آنها به جز نماز جنازه؛ زیرا این کار وسیله‌ای به سوی بزرگداشت میت و طواف بر گرد قبرش و تبرک جستن به آن و صدا زدن نام اوست، و همهٔ این‌ها از شرک و وسایل آن است.
- شدت توجه رسول الله صلی الله علیه وسلم و اهتمام ایشان به توحید و ترس ایشان از بزرگداشت قبور؛ زیرا این کار به شرک منجر می‌شود.
- خداوند متعال پیامبرش علیه الصلاة والسلام را از اینکه نزد قبرشان شرک ورزیده شود، حفظ کرد. پس به اصحابشان و کسانی که پس از آنان آمدند، الهام کرد که قبر ایشان را از اینکه نمایان شود، مصون بدارند.
- عمل کردن صحابه رضی الله عنهم به وصیت پیامبر صلی الله علیه و سلم و اهتمام آنان به توحید.
- نهی از تشبه به یهود و نصاری، و اینکه ساختن بنا بر قبرها از سنت‌های آنان است.
- از مصادیق مسجد نمودن قبور این است که نزد قبور و به سوی آن نماز خوانده شود، حتی اگر مسجدی بر روی آن ساخته نشود.
شرح: العربية
تخبر عائشة أم المؤمنين رضي الله عنها، أن النبي صلى الله عليه وسلم قال في مرضه الذي اشتد عليه ومات فيه: لَعَنَ اللهُ اليهود والنصارى، وطَرَدَهم من رحمته؛ وذلك لأنهم اتخذوا قبور أنبيائهم مساجد، وذلك بالبناء عليها أو الصلاة عندها أو إليها. ثم قالت رضي الله عنها: ولولا ذلك النهي والتحذير من النبي صلى الله عليه وسلم وخوف الصحابة من أن يُفعل بقبر النبي صلى الله عليه وسلم كما فُعل اليهود والنصارى بقبور أنبيائهم لأُظهر قبره وأبرز.
- هذا من وصاياه الأخيرة مما يدل على أهميتها والعناية بها.
- النهي الأكيد، والتحريم الشديد من اتخاذ القبور مساجد، وقصد الصلاة عندها غير صلاة الجنازة؛ فذلك ذريعة إلى تعظيم الميت والطواف بقبره والتمسح بأركانه والنداء باسمه، وكل ذلك من الشرك ووسائله.
- شدة اهتمام رسول الله صلى الله عليه وسلم واعتنائه بالتوحيد وخوفِه مِن تعظيم القبور؛ لأن ذلك يفضي إلى الشرك.
- الله تعالى صانَ نبيَّه عليه الصلاة والسلام عن أن يُعْمَلَ الشرك عند قبره، فأَلْهَم أصحابَه ومَن بعدهم، أن يصونوا قبره من أن يبرز.
- عمل الصحابة رضي الله عنهم بوصية النبي صلى الله عليه وسلم وحرصهم على التوحيد.
- النهي عن التشبه باليهود والنصارى، وأن البناء على القبور من سننهم.
- من اتخاذ القبور مساجد الصلاة عندها وإليها، ولو لم يُبْنَ مسجدٌ.