منبع: HadeethEnc.com, فارسی v۱.۳۰.۰
متن عربی
عن عبد الله بن عُمر بن الخطاب رضي الله عنهما قال: «كان النبي صلى الله عليه وسلم يخطب خطبتين يقعد بينهما» وفي رواية لجابر - رضي الله عنه-: «كان رسول الله صلى الله عليه وسلم يَخْطُبُ خُطْبَتَيْنِ وهو قائم، يفصل بينهما بجلوس».
ترجمه
از عبدالله بن عمر بن خطاب رضی الله عنهما روایت است که می گوید: رسول الله صلى الله عليه وسلم دو خطبه - در نماز جمعه - می خواند و بین آنها می نشست. و در روایت جابر رضی الله عنه آمده که می گوید: رسول الله صلى الله عليه وسلم دو خطبه را ایستاده می خواند و با نشستن بین آنها، دو خطبه را از هم جدا می کرد.
شرح
روز جمعه گردهمایی بزرگی از مسلمانان را شاهد است که در طی آن همه ی مسلمانان ساکن یک شهر حضور دارند. به همین دلیل رسول الله صلی الله علیه وسلم در این روز دو خطبه برای مردم می خواند و در آنها مردم را متوجه خیر و خوبی می کرد و از شر و بدی بازمی داشت؛ و این دو خطبه را ایستاده بر منبر می خواند تا آموزش مخاطبان و پند و اندرز آنها موثرتر باشد. و از طرفی ایستادن در این مقام با اظهار اسلام و ابهت آن همراه است. و چون از خطبه ی اول فارغ می شد، برای مدت کوتاهی می نشست تا استراحت کند و خطبه ی اول را از خطبه ی دوم جدا نماید؛ سپس برمی خاست و خطبه ی دوم را می خواند تا خطیب و شنونده هیچیک خسته نشوند.
شرح: العربية
يوم الجمعة مجمع كبير شامل لأهل البلد كلهم، ولذا كان النبي صلى الله عليه وسلم من حكمته يخطب الناس يوم الجمعة خطبتين، يوجههم فيهما إلى الخير، ويزجرهم عن الشر وكان يأتي بالخطبتين وهو قائم على المنبر؛ ليكون أبلغ في تعليمهم ووعظهم، ولما في القيام من إظهار قوة الإسلام وأبهته. فإذا فرغ من الخطبة الأولى، جلس جلسة خفيفة؛ ليستريح، فيفصل الأولى عن الثانية، ثم يقوم فيخطب الثانية؛ لئلا يتعب الخطيب، ويمل السامع.
- وجوب الخطبتين في الجمعة قبل الصلاة، وأنهما شرطان لصحة صلاة الجمعة، فلم ينقل أنه -صلى الله عليه وسلم- صلاها بلا خطبة، ولو كان جائزا لفعله ولو مرة لبيان الجواز.
- مشروعية قيام الخطيب في الخطبتين.
- مشروعية الجلوس اليسير بين الخطبتين؛ للفصل بينهما.