منبع: HadeethEnc.com, فارسی v۱.۳۰.۰
متن عربی
عن جابر رضي الله عنه : أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم سَأَلَ أَهْلَهُ الأُدُمَ، فقالوا: مَا عِنْدَنَا إِلَّا خَلٌّ، فَدَعَا بِهِ، فَجَعَلَ يَأْكُلُ، وَيَقُولُ: «نِعْمَ الأُدُمُ الخَلَّ، نِعْمَ الأُدُمُ الخَلَّ».
ترجمه
از جابر رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلى الله عليه وسلم از خانواده اش نان خورشی خواست؛ گفتند: چيزی جز سرکه نداريم. لذا به خواستِ او سرکه را آوردند و شروع به خوردن کرد و می فرمود: «نِعْمَ الأُدُمُ الخَلُّ، نِعْمَ الأُدُمُ الخَلُّ»: «سرکه نان خورشِ خوبی است؛ سرکه نان خورشِ خوبی است».
شرح
رسول الله صلی الله علیه وسلم از خانواده اش غذایی را درخواست می کند که با نان خورده شود؛ و آنها می گویند: چیزی جز سرکه نداریم. لذا دستور می دهد آن را بیاورند و از آن می خورد و می گوید: سرکه خورش خوبی است. سرکه خورش خوبی است. و به این ترتیب از سرکه تعریف می کند. هرچند سرکه نوشیدنی است اما نوشیدنی هم طعام و غذا نامیده می شود. چنانکه الله متعال می فرماید: «فَمَن شَرِبَ مِنْهُ فَلَيْسَ مِنِّي وَمَن لَّمْ يَطْعَمْهُ فَإِنَّهُ مِنِّي» [بقره: 249] «هرکس از آن بنوشد، از [یاران] من نیست و هرکس از آن ننوشد، قطعاً از [یاران] من است». و از این جهت سرکه طعام نامیده شده که طعم و مزه دارد.
شرح: العربية
سأل النبي صلى الله عليه وسلم أهله طعاما يأكله بالخبز، فقالوا: ما عندنا شيء إلا الخل، فأمر بإحضاره فجيء به فجعل يأكل ويقول: نعم الأُدُمُ الخل، نعم الأُدُمُ الخل. وهذا ثناء على الخل، وإن كان الخل شرابا يشرب لكن الشراب يسمى طعاما؛ قال الله تعالى : {فَمَن شَرِبَ مِنْهُ فَلَيْسَ مِنِّي وَمَن لَّمْ يَطْعَمْهُ فَإِنَّهُ مِنِّي}، وإنما سُمِيَ طعاما لأن له طعما يطعم.
- استحباب مدح الطعام ولو كان بسيطا قليل الكلفة.
- مدح الاقتصاد في الأكل، ومنع اعتياد النفس على الأطعمة الدسمة الكثيرة الكلفة.
- تواضع النبي -صلى الله عليه وسلم- في طعامه وامتداحه له.
- مدح الخل سواء كان المدح لفضل الخل أو تطييبا لخاطر أهله.