منبع: HadeethEnc.com, فارسی v۱.۳۰.۰
متن عربی
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «إِنَّ اللَّهَ تَجَاوَزَ عَنْ أُمَّتِي مَا حَدَّثَتْ بِهِ أَنْفُسَهَا، مَا لَمْ تَعْمَلْ أَوْ تَتَكَلَّمْ».
ترجمه
از ابوهریره ـ رضی الله عنه ـ روایت است که پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ فرمودند: «إِنَّ اللَّهَ تَجَاوَزَ عَنْ أُمَّتِي مَا حَدَّثَتْ بِهِ أَنْفُسَهَا، مَا لَمْ تَعْمَلْ أَوْ تَتَكَلَّمْ»: «الله تعالی از امت من دربارهٔ وسوسهای که در نفسشان پدید میآید درگذشته است، تا وقتی که به آن عمل نکرده یا به زبان نیاورده باشند».
شرح
پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ خبر دادهاند که مسلمان به دلیل حدیث نفس و وسوسههای بدی که در دلش میگذرد، پیش از آنکه به آن عمل کند یا به زبان بیاورد، مواخذه نمیشود؛ زیرا خداوند متعال گناه آن را نادیده گرفته و از آن گذشت نموده است؛ و امت محمد ـ صلی الله علیه وسلم ـ به دلیل آنچه در ذهنشان میگذرد و به دلشان میآید، بیآنکه به آن آرام گیرند یا در دلشان مستقر شود، مؤاخذه نمیشوند؛ اما اگر آن وسوسه در دلش مستقر شده و جا گیرد مانند تکبر یا خودبزرگبینی یا نفاق، یا آنکه آن را با اعضای خود عملی کند یا به زبان بیاورد، به این سبب مؤاخذه خواهد شد.
فواید
- الله تبارک وتعالی از افکار و وسوسههایی که بر دل انسان میگذرد و انسان در درون خود با خود میگوید و از خاطرش عبور میکند، درگذشته و آنها را بخشیده است.
- مثلا اگر کسی به طلاق فکر کند و در خاطرش خطور کند، اما آن را به زبان نیاورد یا ننویسد، طلاق به حساب نمیآید.
- انسان برای حدیث نفس و وسوسه هرچقدر بزرگ باشد مؤاخذه نمیشود مگر آنکه آن وسوسه در دلش مستقر شود و آن را عملی کند یا به زبان بیاورد.
- بزرگی قدر و منزلت امت محمد ـ صلی الله علیه وسلم ـ که مشخصا برای حدیث نفس مؤاخذه نمیشوند، برخلاف امتهای پیش از ما.
شرح: العربية
يُخْبِرُ النبيُّ صلى الله عليه وسلم أنَّ المسلم لا يُؤاخَذُ بحديث النَّفْس من الشر قبل العمل به أو التكلُّم به، حيث رفع الله الحرج وعفا، ولم يؤاخذ أمة محمد صلى الله عليه وسلم بما وُجِدَ في الذهن وتردد في النفس من غير أن يطمئن إليه ويستقر عنده؛ فإن استقرَّ في قلبه كالكبر أو الخيلاء أو النفاق أو عمل بجوارحه أو قال بلسانه فإنه يؤاخذ بذلك.
- الله تبارك وتعالى تجاوز وعفا عن الأفكار والهواجس التي تطرأ على النفس، فيحدّث الإنسان بها نفسه، وتمر على خاطره.
- الطلاق إذا فكَّر فيه الإنسان، وعرض في خاطره، ولكنه لم يتكلم به ولم يكتبه، فإنه لا يعتبر طلاقًا.
- حديث النفس لا يؤاخذ به الإنسان مهما عظم ما لم يستقر في نفسه ويعمل به أو يتكلم به.
- عظيم قدر أمة محمد صلى الله عليه وسلم باختصاصها بعدم المؤاخذة بحديث النفس بخلاف الأمم قبلنا.