منبع: HadeethEnc.com, فارسی v۱.۳۰.۰
متن عربی
عن سليمان بن يَسَار رحمه الله أنه قال: "أدركت بِضْعَةَ عشر من أصحاب رسول الله صلى الله عليه وسلم كلهم يُوقِفُ الْمُولِي".
ترجمه
از سلیمان بن یسار رحمه الله روایت است که می گوید: بیش از ده نفر از اصحاب رسول الله صلی الله علیه وسلم را درک نمودم که همگی فرد ایلاء کننده را پس از گذشت چهار ماه اختیار می دادند که از قول خود بازگردد یا اینکه همسرش را طلاق دهد.
شرح
اثر مذکور از تابعی بزرگوار سلیمان بن یسار رحمه الله بیانگر این مطلب است که گروهی از صحابه رضی الله عنهم فرد ایلاء کننده (کسی که سوگند می خورد چهار ماه یا بیش از آن با همسرش همبستری نداشته باشد) را در مورد گذشت این مدت، فرصت می دادند و به محض پایان یافتن آن، از او می خواستند که یا همسرش را طلاق دهد و با از قول خود بازگردد و با همسرش همبستر شود تا ضرری متوجه همسر وی نگردد. و کفاره ی سوگندی که خورده، پرداخت کند. اما نزد جمهور، به مجرد پایان یافتن چهار ماه، طلاق واقع نمی شود بلکه برای واقع شدن طلاق باید لفظ آن جاری گردد. و این رفتار با کسی که ایلاء کرده، بر این دلالت دارد که حکم مذکور در بین صحابه رضی الله عنهم مشهور بوده است.
شرح: العربية
أفاد هذا الأثر عن التابعي سليمان بن يسار رحمه الله أن جماعة من الصحابة رضي الله عنهم كانوا يوقفون ويمهلون المُولِي -وهو من حلف على ترك وطء زوجته أربعة اشهر فما فوق-، عند مضي هذه المدة ويخيرونه على رأسها إما أن يطلق، وإما أن يفيء وهو أن يرجع ويطأ زوجته منعًا للضرر عنها، مع تكفيره عن يمينه التي حلفها، ولا يحصل الطلاق بمجرد انقضاء الأربعة أشهر عند الجمهور، بل لا بد من التلفظ به حتى يتم، وهذه الصيغة تدل على أن هذا الإيقاف والتربص بالمُولِي كان حكمًا مشهورًا بين الصحابة -رضوان الله عليهم-.
- المولي يمهل أربعة أشهر، فلا تطلبه زوجته بالفيئة، وعند انقضاء مدة الأربعة الأشهر فلها مطالبته بالفيئة، فإذا طالبته أمره الحاكم بالوطء، فإن امتنع بلا عذر يمنع الوطء أجبره الحاكم على الطلاق، فإن لم يطلق طلق عليه الحاكم.
- الإيلاء فيه تأديب للنساء العاصيات الناشزات على أزواجهن؛ فأبيح منه بقدر الحاجة وهو أربعة أشهر، أما ما زاد على ذلك فإنه ظلم وجور، وربما حمل المرأة على ارتكاب المعصية، إن لم يحمل الزوجين كليهما؛ فألغته الشريعة الإسلامية.
- اعتبار التابعين واستدلالهم بفعل الصحابة -رضي الله عنهم-.