منبع: HadeethEnc.com, فارسی v۱.۳۰.۰
متن عربی
عن ابن عمر رضي الله عنهما أنَّ غلامًا قُتل غِيلَةً، فقال عمر رضي الله عنه : «لو اشْتَرَكَ فيها أهْلُ صَنْعاء لَقَتَلْتُهم».
ترجمه
از ابن عمر رضی الله عنهما روایت است که برده ای با فریب و نیرنگ کشته شد؛ پس عمر رضی الله عنه گفت: اگر اهل صنعاء در قتل او شرکت داشته باشند، همه ی آنها را می کشم.
شرح
در زمان عمر رضی الله عنه، عده ای که تعداد آنها پنج یا هفت نفر بود، با فریب و نیرنگ در کشتن برده ای شرکت داشتند که عمر رضی الله عنه دستور داد همه ی آنها را بکشند؛ و با تاکید، وجوب قتل گروهی را بیان داشت که با همکاری هم در قتل یک نفر شرکت داشته باشند؛ چنانکه فرمود: اگر اهل صنعاء در قتل او شرکت داشته باشند، همه ی آنها را می کشم. و صحابه در این زمینه اتفاق نموده و عموم فقها این حکم را پذیرفته اند؛ تا مبادا عدم قصاص، سبب همکاری در ریختن خون کسی شود. و اینکه در اثر مذکور به طور مشخص صنعاء ذکر شده، از این جهت است که قاتلان این برده از صنعاء بودند یا اینکه ضرب المثلی نزد عرب بوده است چون ساکنان صنعاء زیاد هستند.
شرح: العربية
اشترك جماعة من الناس -خمسة أو سبعة- على عهد عمر رضي الله عنه فقتلوا غلامًا على حين غفلةٍ منه، فأمر عمر رضي الله عنه بقتلهم جميعا، وقال -مؤكدا- وجوب قتل الجماعة بالواحد إذا اجتمعوا وتساعدوا في القتل: لو اشترك فيها أهل صنعاء جميعًا لقتلتهم به، وقد اتَّفق الصحابة، وعامة الفقهاء على هذا الحكم؛ لئلا يكون عدم القصاص سببًا إلى التعاون على سفك الدماء. وتخصيص صنعاء بالذكر في هذا الأثر؛ لأنَّ هؤلاء الرجال القتلة كانوا منها، أو أنَّه مثل عند العرب يضرب لكثرة السكَّان.
- أن الجماعة تقتل بالواحد، إذا كان فعل كل واحد منهم صالحًا للقتل به لو انفرد.
- الحكم بقتل الجماعة بالواحد سد للذرائع الموصلة إلى الفساد؛ وذلك أن عدم القصاص -في هذه الحال- ذريعة إلى التعاون على سفك الدماء.
- تشديد الشريعة في مسألة الدماء.
- أنَّ القاتل قَتْلَ غيلة يقتل حدًّا، لا قصاصًا، ولا يصح فيه العفو من أحد, وعليه فتوى هيئة كبار العلماء في المملكة العربية السعودية.