منبع: HadeethEnc.com, فارسی v۱.۳۰.۰
متن عربی
عن سعيد بن زيد، عن النبي صلى الله عليه وسلم قال: «من قُتِلَ دُون مَالِهِ فهو شَهيدٌ، ومن قُتِلَ دُون أهْلِهِ، أو دُونَ دَمِهِ، أو دُون دِيْنِهِ فهو شَهيدٌ».
ترجمه
از سعيد بن زيد روایت است که رسول الله صلى الله عليه وسلم فرمودند: «مَنْ قُتِلَ دُونَ مَالِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ، وَمَنْ قُتِلَ دُونَ أَهْلِهِ، أَوْ دُونَ دَمِهِ، أَوْ دُونَ دِينِهِ فَهُوَ شَهِيدٌ»: «هرکس برای دفاع از مالش کشته شود، شهيد است؛ هرکس برای دفاع از - ناموس و - خانواده اش کشته شود، شهيد است؛ هرکس برای دفاع از جانش کشته شود، شهيد است و هرکس برای دفاع از دينش کشته شود شهيد است».
شرح
حدیث مذکور بیانگر این مطلب است که اگر دزد یا غاصبی به کسی تعرض نموده و تلاش کند مالش را به زور و به ناحق از او بگیرد، می تواند برای دفاع از مالش با او درگیر شود؛ و اگر در دفاع از مالش کشته شود، بنا بر حکم الله شهید است و ثواب آن را می برد؛ و به این معنا نیست که همچون کسی است که در میدان جهاد شهید می شود و غسل داده نمی شود. همچنین کسی که در دفاع از جانش یا در دفاع از ناموس و آبرویش در برابر کسی که قصد تعرض به زن یا محارمش را دارد، کشته شود، نزد الله متعال اجر و پاداش شهدا را دارد. و این حدیث اصلی نزد فقها می باشد که آن را "دفع الصائل" که همان دفع متجاوز است می نامند.
شرح: العربية
أفاد الحديث أنَّ من تعرّض له لصٌ أو غاصب ٌوحاول أخْذَ ماله منه غصباً قوةً واقتداراً بغير حق شرعي، فإنّ عليه أن يقاتله دفاعاً عن ماله، فإن قُتِلَ في الدفاع عن ماله فهو شهيد في حكم الله تعالى وثوابه، وليس القصد أنه كشهيد المعركة لا يغسل، وكذلك من قُتل دفاعاً عن نفسه، أو دفاعا عن عرضه ممن أراد بامرأته ومحارمه سوءاً مما حرمه الله فدافع عنهم فله عند الله تعالى أجر الشهداء، وهذا الحديث أصل عند الفقهاء فيما يسمى دفع الصائل وهو المعتدي.
- الجاني هو المعتدي على نفس، أو طرف، أو عرض، أو مال، فمن اعتدى على شيء من ذلك، فللمعتدي عليه الدفع عن ذلك بأسهل ما يغلب على ظنه دفعه به، فإن لم يندفع إلا بالقتل، فلا ضمان على المدافع.
- مشروعية الدفاع عن المال؛ لأن المقتول دفاعا عن ماله لم ينل مرتبة الشهادة، إلا لأن قتاله دون ماله قتال مشروع.
- أما الشهادة التي نالها فهي مرتبة الشهداء، الذين قتلوا ظلمًا دون حقوقهم، وهي من جنس الشهادة التي قتل صاحبها وهو يقاتل؛ لتكون كلمة الله هي العليا.