منبع: HadeethEnc.com, فارسی v۱.۳۰.۰
متن عربی
عن عبد الله بن عمر رضي الله عنهما أن رسول الله صلى الله عليه وسلم نهى عن بيع حَبَلِ الحَبَلَةِ ،وكان بيعا يتبايعه أهل الجاهلية، وكان الرجل يبتاع الجَزُورَ إلى أن تُنتِجَ الناقة، ثم تُنتِج التي في بطنها. قيل: إنه كان يبيع الشارف -وهي الكبيرة المسنة- بنتاج الجنين الذي في بطن ناقته.
ترجمه
از عبدالله بن عمر رضی الله عنهما روايت است كه: رسول الله صلى الله عليه وسلم از معامله ی "حَبَلِ الحَبَلَة" كه در زمان جاهليت رواج داشت، منع فرمود. و آن چنين بود كه شخصی شتر ماده ای را می خريد و شرط می گذاشت كه هرگاه شتر بچه ای بزايد و آن بچه شتر بزرگ شود و بچه ای بزايد، آنگاه قيمت آن را بپردازد. و در تعریف آن گفته شده عبارت است از: فروختن ماده شتر پیر با جنینی که در شکم دارد.
شرح
این معامله از جمله معاملات حرام است که دو تفسیر مشهور در مورد ماهیت آن وجود دارد. 1- به این معناست که کسی چیزی را به بهایی با مدتی مجهول بخرد. به عنوان مثال شتر را با این شرط بخرد که بهای آن را زمانی بپردازد که شتر مذکور بچه ای بزاید؛ و این بچه شتر پس از بزرگ شدن بچه ای بزاید. از این معامله نهی شده چون با مجهول بودن زمان پرداخت قیمت همراه است. 2- به معنای بیع معدوم و مجهول است. به این صورت که کسی جنین پنهان در شکم ماده شتر پیر را به همراه آن بفروشد؛ از این معامله نهی شده، چون با ضرر فاحش همراه است و کسی نمی داند جنین مذکور مذکر است یا مونث، یکی است یا دو تا و آیا مرده است یا زنده؟ و همچنین اینکه در چه مدتی به دنیا می آید مجهول است. بنابراین این معامله از معاملات مجهول می باشد که ضرر آن زیاد است و منجر به اختلاف و نزاع می شود. و به طور کلی این معامله چهار صورت دارد: 1- جنین شتر فروخته می شود. 2- جنینِ جنین شتر فروخته می شود. و این با مجهول بودن مورد معامله همراه است. 3- مدت زمانی که مشتری مالک شتر می شود تا وضع حمل شتر یا وضع حمل جنینش به تاخیر می افتد. 4- کالا در ملک مشتری در آید اما بهای آن برای مدتی مجهول تعیین گردد.
شرح: العربية
هذا بيع من البيوع المحرمة، وأشهر تفاسير هذا البيع تفسيران: 1- أن يكون معناه التعليق، وذلك بأن يبيعه الشيء بثمن مؤجل بمدة تنتهي بولادة الناقة، ثم ولادة الذي في بطنها، ونُهيَ عنه لما فيه من جهالة أجل الثمن، والأجل له وقع في الثمن في طوله وقصره. 2- أن يكون معناه بيع المعدوم المجهول، وذلك بأن يبيعه نتاج الحمل الذي في بطن الناقة المسنة، ونُهي عنه لما فيه من الضرر الكبير والغرر، فلا يعلم: هل يكون أنثى، وهل هو واحد أو اثنان، وهل هو حي أو ميت؟ ومجهولة مدة حصوله- وهذه من البيعات المجهولة، التي يكثر ضررها وعذرها، فتفضي إلى المنازعات. بمعنى: صارت المسألة لها أربع صور: الأولى: أن يبيع حمل الناقة. الثانية: أن يبيع حمل حمل الناقة، وهذا يعود على جهالة المعقود عليه. الثالثة: أن يؤجل المبيع، أي يؤجل المدة التي يكون فيها الشيء ملكا للمشتري إلى أن تنتج الناقة أو تنتج التي في بطنها. الرابعة: أن يكون المبيع مؤبدا، لكن الثمن مؤجل بأجل مجهول.
- النهى عن هذا البيع على كلا التفسيرين، لأنه إن كان على المعنى الأول، فَلِمَا فيه من جهالة الأجل وإن كان على المعنى الثاني، فَلِمَا فيه، من فقدان المبيع، وجهالته.
- الرد على من قال: لا يقال لشيء من الحيوانات "حبلت" إلا الآدميات.
- إذا وجدت معاملة في الجاهلية ولم ينكرها الشارع فهي جائزة، لأن سكوت الشرع عنها بدون إنكار يدل على إقرارها.