منبع: HadeethEnc.com, فارسی v۱.۳۰.۰
متن عربی
عن أبي هريرة رضي الله عنه مرفوعًا: «بينما رجل يمشي في حُلَّةٍ تُعْجِبُهُ نَفْسُهُ، مُرَجِّلٌ رأسه، يَخْتَالُ في مَشْيَتهِ، إذ خَسَفَ اللهُ به، فهو يَتَجَلْجَلُ في الأرض إلى يوم القيامة".
ترجمه
از ابوهريره رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلى الله عليه وسلم فرمودند: «بَيْنَمَا رَجُلٌ يَمْشِي في حُلَّةٍ تُعْجِبُه نفْسُه، مرَجِّلٌ رأسَهُ، يَخْتَالُ في مَشْيَتِه، إِذْ خَسَفَ اللَّهُ بِه، فهو يَتَجَلْجَلُ في الأَرْضِ إلى يوْمِ القِيامةِ»: «مردی در لباسی فاخر، درحالی که موهايش را شانه زده و به خود فريفته شده بود، خرامان و متکبرانه راه می رفت؛ ناگهان الله او را در زمين فرو بُرد و تا روز قيامت در زمين فرو می رود».
شرح
رسول الله صلى الله عليه وسلم خبر می دهد: مردی متکبرانه راه می رفت، درحالی که لباسی فاخر بر تن داشت و موهایش را شانه زده بود؛ ناگهان الله متعال او را در زمین فرو برد و زمین او را بلعید و در خود دفن کرد؛ و تا روز قیامت در آن فرو می رود. و این عاقبت و فرجام کسی بود که کبر و خودبزرگی بینی کرد. اینکه می فرماید: «يَتَجَلْجَلُ في الأَرْضِ» احتمال دارد به این معنا باشد که وی زنده در زمین فرو رفته و زندگی دنیوی داشته و به همین صورت در دل زمین و درحالی که زنده است تا روز قیامت عذاب می بیند. و همچون زندگان که عذاب می شوند، عذاب می شود. و احتمال دارد زمانی که در زمین فررفته، مرده است؛ و با اینکه مرده، در زمین فرو می رود و به این صورت در برزخ عذاب می شود که البته کیفیت آن را نمی دانیم. مهم این است که عاقبت و فرجام وی چنین است.
شرح: العربية
أخبر النبي صلى الله عليه وسلم أن رجلاً كان يمشي متكبرًا وهو يلبس ثياباً حسنة، وممشط شعره، فخسف الله به الأرض، فانهارت به الأرض وانغمس فيها، واندفن فهو يتجلجل فيها إلى يوم القيامة؛ لأنه -والعياذ بالله- لما صار عنده هذا الكبرياء وهذا التيه وهذا الإعجاب خسف به. وقوله: "يتجلجل في الأرض"، يحتمل أنه يتجلجل وهو حي حياة دنيوية، فيبقى هكذا معذباً إلى يوم القيامة، معذباً وهو في جوف الأرض وهو حي، فيتعذب كما يتعذب الأحياء، ويحتمل أنه لما اندفن مات كما هي سنة الله عز وجل، مات ولكن مع ذلك يتجلجل في الأرض وهو ميت فيكون تجلجله هذا تجلجلاً برزخياً لا نعلم كيفيته، والله أعلم المهم أن هذا جزاؤه والعياذ بالله.
- حرمة الكبر والخيلاء، وسوء عاقبة من اتصف بهما.
- المبالغة في الملبس والتأنق يدخل في نفس العبد الاختيال والعجب، ولكن التجمل دون مبالغة ودون عجب جائز.
- إثبات عذاب القبر.