رسول الله صلى الله عليه و سلم از خريد و فروش به صورت مخابره و محاقله و مزابنه و از فروش محصول قبل از رسيده شدنش نهی کرده است. و از اینکه محصولات کشاورزی با چیزی جز درهم و دينار خريد و فروش شود نهی نمود، مگر معامله ی عرايا که از اين دسته مستثنی است.

متن عربی

عن جابر بن عبد الله رضي الله عنهما مرفوعاً: نهى النبي صلى الله عليه وسلم عن المُخَابَرَةِ والمُحَاقَلَةِ، وعن المُزَابنة، وعن بيع الثَّمَرَة حتى يَبدُو صَلاحُها، وأن لا تبُاع إلا بالدينار والدرهم، إلا العَرَايَا.

ترجمه

از جابر بن عبدالله رضی الله عنهما روایت است که می گوید: رسول الله صلى الله عليه و سلم از خريد و فروش به صورت مخابره و محاقله و مزابنه و از فروش محصول قبل از رسيده شدنش نهی کرده است. و از اینکه محصولات کشاورزی با چیزی جز درهم و دينار خريد و فروش شود نهی نمود، مگر معامله ی عرايا که از اين دسته مستثنی است.

شرح

رسول الله صلی الله علیه وسلم از چند معامله ی مربوط به میوه ها نهی فرمود، زیرا این نوع معاملات با ضرر یک یا هر دو طرف معامله همراه است؛ از جمله: بیع مخابره: یعنی اجاره نمودن زمین در برابر بخش معینی از محصول زمین؛ که نسبت تعیین شده عادله نباشد. بیع محالقه: یعنی فروش گندم در خوشه به گندمی که از خوشه جدا شده است. همچنین از فروش خرمای روی نخل با خرمای مثل آن نهی کرده است و نیز از فروش محصول تا زمان رسیدن آن نهی فرمود؛ اما در مورد خرمایی که مقدار آن قابل تخمین است و با ظن و گمان غالب می توان مقدار آن را تعیین نمود، به اندازه ی آن اجازه داده است؛ به شرطی که پنج وسق و کمتر باشد. چنانکه در احادیث دیگر آمده است.

موضوع‌ها

• فقه و اصول
• فقه معاملات
• داد و ستد
• معاملات حرام