منبع: HadeethEnc.com, فارسی v۱.۳۰.۰
متن عربی
عَنْ أُبَيِّ بْنِ كَعْبٍ رضي الله عنه قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لاَ تَسُبُّوا الرِّيحَ، فَإِذَا رَأَيْتُمْ مَا تَكْرَهُونَ فَقُولُوا: اللَّهُمَّ إِنَّا نَسْأَلُكَ مِنْ خَيْرِ هَذِهِ الرِّيحِ وَخَيْرِ مَا فِيهَا وَخَيْرِ مَا أُمِرَتْ بِهِ، وَنَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ هَذِهِ الرِّيحِ وَشَرِّ مَا فِيهَا وَشَرِّ مَا أُمِرَتْ بِهِ».
ترجمه
از اُبَی بن کَعب رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «لَا تَسُبُّوا الرِّيحَ، فَإِذَا رَأَيْتُمْ مَا تَكْرَهُونَ فَقُولُوا: اللَّهُمَّ إِنَّا نَسْأَلُكَ مِنْ خَيْرِ هَذِهِ الرِّيحِ وَخَيْرِ مَا فِيهَا وَخَيْرِ مَا أُمِرَتْ بِهِ، وَنَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّ هَذِهِ الرِّيحِ وَشَرِّ مَا فِيهَا وَشَرِّ مَا أُمِرَتْ بِهِ». یعنی: «باد را دشنام ندهید، پس هرگاه چیزی را دیدید که ناخوش می‌دارید، بگویید: خداوندا، ما از تو خیر این باد و خیر آنچه در آن است و خیر آنچه به آن فرمان داده شده را می‌خواهیم، و به تو پناه می‌بریم از شر این باد و شر آنچه در آن است و شر آنچه به آن فرمان داده شده است».
شرح
پیامبر صلی الله علیه و سلم از دشنام دادن یا لعنت کردن باد نهی کردند، زیرا آن از سوی آفریدگارش فرمان‌بردار است و با رحمت و با عذاب می‌آید، و دشنام دادن به آن، دشنام دادن به خداوند، آفریدگار آن، و ناخشنودی از قضای اوست. سپس پیامبر صلی الله علیه و سلم راهنمایی کردند که با درخواست کردنِ خیرِ آن و خیرِ آنچه در آن است و خیرِ آنچه با آن فرستاده شده، مانند آوردن باران و انتقال گرده‌ها و مانند آن، به خداوند که آفریدگار آن است، رجوع شود. و همچنین با پناه بردن به خداوند از شر آن و شر آنچه در آن است و شر آنچه با آن فرستاده شده، مانند از بین بردن گیاهان و درختان و هلاک کردن چهارپایان و ویران کردن بناها و مانند آن. و در درخواست کردنِ این امور از خداوند، تحقق بندگی برای او وجود دارد.
فواید
- نهی از دشنام دادن به باد؛ زیرا آن آفریده‌ای تدبیر شده است، پس دشنام به آفریدگار و تدبیرگر آن بازمی‌گردد، و این نقصی در توحید است.
- بازگشت به سوی خدا و پناه بردن به او از شر آنچه آفریده است.
- باد، هم به خیر فرمان داده می‌شود و هم به شر.
- ابن باز گفته است: دشنام دادن به باد از جملهٔ گناهان است؛ زیرا آن مخلوقی تدبیر شده است که با خیر و شر فرستاده می‌شود؛ پس دشنام دادن به آن جایز نیست و گفته نمی‌شود: «خدا باد را لعنت کند»، یا «خدا با باد بجنگد»، یا «خدا در این باد برکتی قرار ندهد»، یا مانند اینها. بلکه مؤمن همان کاری را می‌کند که پیامبر صلی الله علیه و سلم به آن راهنمایی کرده‌اند.
- در حرام بودن دشنام و ناسزا، آنچه به گرما، سرما، خورشید، غبار و غیره از آفریده‌ها و تدبیرات خداوند مربوط می‌شود، بر باد قیاس می‌گردد.
شرح: العربية
نَهَى صلى الله عليه وسلم عن شَتْم أو لَعْن الريح، فإنها مأمورة من خالقها، تأتي بالرحمة وبالعذاب، وسَبُّها سَبٌّ لله خالقِها، وتَسَخُّط على قضائه، ثم أَرْشَد صلى الله عليه وسلم إلى الرجوع إلى الله خالقها بسؤاله من خيرها وخير ما فيها وخير ما أُرسلت كإتيانها بالمطر ونقل اللِّقَاح ونحوه، والاستعاذة بالله من شرها وشر ما فيها وشر ما أرسلت به كإتلاف النبات والشجر وهلاك الماشية وهدم الأبنية، ونحوه، وفي سؤال الله ذلك تحقيق للعبودية لله.
- النهي عن سب الريح؛ لأنها خَلْقٌ مُدَبَّرٌ، فيَرْجِعُ السَّبُّ إلى خالقها ومُدَبِّرِها، وهو نقص في التوحيد.
- الرجوع إلى الله والاستعاذة به من شر ما خلق.
- الريح تكون مأمورة بالخير، وتكون مأمورة بالشر.
- قال ابن باز: سب الريح من جملة المعاصي؛ لأنها مخلوق مدبر ترسل بالخير والشر؛ فلا يجوز سبُّها، ولا يقال: لعن الله الريح، أو قاتل الله الريح، أو لا بارك الله في هذه الريح، أو ما أشبه ذلك، بل يعمل المؤمن ما أرشد إليه النبي صلى الله عليه وسلم.
- يقاس على الريح في تحريم الشَّتْم والسب ما يتعلق بالحر والبرد والشمس والغبار وغير ذلك مما هو من خَلْق الله وتصريفه.