منبع: HadeethEnc.com, فارسی v۱.۳۰.۰
متن عربی
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رضي الله عنه قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «رَغِمَ أَنْفُ رَجُلٍ ذُكِرْتُ عِنْدَهُ فَلَمْ يُصَلِّ عَلَيَّ، وَرَغِمَ أَنْفُ رَجُلٍ دَخَلَ عَلَيْهِ رَمَضَانُ ثُمَّ انْسَلَخَ قَبْلَ أَنْ يُغْفَرَ لَهُ، وَرَغِمَ أَنْفُ رَجُلٍ أَدْرَكَ عِنْدَهُ أَبَوَاهُ الكِبَرَ فَلَمْ يُدْخِلاَهُ الجَنَّةَ».
ترجمه
از ابوهُریره رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «رَغِمَ أَنْفُ رَجُلٍ ذُكِرْتُ عِنْدَهُ فَلَمْ يُصَلِّ عَلَيَّ، وَرَغِمَ أَنْفُ رَجُلٍ دَخَلَ عَلَيْهِ رَمَضَانُ ثُمَّ انْسَلَخَ قَبْلَ أَنْ يُغْفَرَ لَهُ، وَرَغِمَ أَنْفُ رَجُلٍ أَدْرَكَ عِنْدَهُ أَبَوَاهُ الكِبَرَ فَلَمْ يُدْخِلاَهُ الجَنَّةَ». یعنی: «به خاک مالیده باد بینیِ مردی که من نزد او یاد شوم و بر من درود نفرستد، و به خاک مالیده باد بینیِ مردی که رمضان بر او وارد شود و قبل از آنکه آمرزیده شود، [ماه] به پایان رسد، و به خاک مالیده باد بینیِ مردی که پدر و مادرش در نزد او به پیری رسند و او را وارد بهشت نکنند».
شرح
پیامبر صلی الله علیه و سلم بر سه گروه نفرین کردند که بینیشان از خواری و زبونی و خسران به خاک مالیده شود: گروه اول: کسی که پیامبر صلی الله علیه و سلم نزد او یاد شوند و او با گفتنِ «صلی الله علیه و سلم» یا مانند آن، بر ایشان درود نفرستد. دوم: کسی که ماه رمضان را درک کند، سپس به خاطر کوتاهیاش در انجام طاعت، ماه به پایان رسد قبل از آنکه آمرزیده شود. سوم: مردی که پدر و مادرش در نزد او به پیری رسند و به خاطر نافرمانی و کوتاهیاش در حق آنان، سبب ورود او به بهشت نشوند.
فواید
- سندی گفته است: و خلاصه آنکه هر یک از اینان چیزی را یافته بود که اگر کوتاهی از سوی او نبود، با آن بهرهٔ فراوانی از خیر به دست میآورد، پس چون کوتاهی کرد تا آنکه آن [فرصت] از دستش رفت، به راستی ناامید و زیانکار شد.
- تشویق به درود فرستادن بر پیامبر صلی الله علیه و سلم هرگاه نام ایشان ذکر شود.
- تشویق به کوشش و آماده شدن برای عبادت در ماه رمضان.
- تشویق به کوشش در نیکی به پدر و مادر و اکرام آنان، به ویژه هنگام پیری.
شرح: العربية
دَعَا النبيُّ صلى الله عليه وسلم على ثلاثة أصناف بإلصاق أُنُوْفِهِم بالتراب من الذُّلِّ والهوان والخسارة: الصنف الأول: مَن ذُكِر عنده النبيُّ صلى الله عليه وسلم فلم يُصَلِّ عليه بقوله: صلى الله عليه وسلم أو نحوها. الثاني: من أدرك شهر رمضان ثم انقضى الشهر قبل أن يُغفر له لتقصيره في فعل الطاعة. الثالث: رجل أدرك أبويه عنده الكِبَرِ فلم يكونا سببًا في دخوله الجنة لعقوقه وتقصيره في حقِّهما.
- قال السندي: والحاصل أن كل واحد من هؤلاء قد وجد ما لولا التقصير منه لنال به حظًا وافرًا من الخير، فحيث قصر حتى فات عنه ذلك فقد خاب وخسر.
- الحث على الصلاة على النبي صلى الله عليه وسلم كلما ذكر اسمه.
- الحث على الاجتهاد والتشمير للعبادة في شهر رمضان.
- الحث على الاجتهاد في بر الوالدين وإكرامهما، خصوصًا عند الكبر.