منبع: HadeethEnc.com, فارسی v۱.۳۰.۰
متن عربی
عن عبد الله بن مسعود رضي الله عنه عن النبيِّ صلى الله عليه وسلم ، قَالَ: «لا يدخلُ الجنةَ مَن كان في قلبه مِثقال ذرةٍ من كِبر» فقال رجل: إنّ الرجلَ يحب أن يكون ثوبه حسنا، ونَعله حسنة؟ قال: «إنّ الله جميلٌ يحب الجمالَ، الكِبر: بَطَرُ الحق وغَمْطُ الناس».
ترجمه
از عبدالله بن مسعود رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلى الله عليه وسلم فرمودند: «لا يَدْخُلُ الجَنَّةَ مَنْ كَانَ في قَلْبِهِ مثْقَالُ ذَرَّةٍ مَنْ كِبرٍ»: «هرکس به اندازه ی ذره ای کبر در قلب داشته باشد، وارد بهشت نمی شود». شخصی پرسيد: آيا کسی که دوست دارد لباس و کفش زيبا بپوشد، اين هم تکبر است؟ فرمود: «إِنَّ اللَّهَ جَمِيلٌ يُحِبُّ الجَمالَ؛ الكِبْرُ بَطَرُ الحَقِّ وغَمْطُ النَّاسِ»: «الله زيباست و زيبايی را دوست دارد؛ کبر، سرپيچی از حق و تحقير مردم است».
شرح
از ابن مسعود رضی الله عنه روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «هرکس به اندازه ی ذره ای کبر در قلب داشته باشد، وارد بهشت نمی شود». این حدیث از جمله احادیث وعید می باشد و بر مبنای دلایل شرعی نیاز به تفصیل دارد؛ با این توضیح که هرکس کبر و غرور در قلبش باشد، یا تکبر وی در برابر حق و به علت نارضایتی از آن است که در این صورت کافر بوده و برای همیشه در دوزخ می باشد و وارد بهشت نمی شود. چنانکه الله متعال می فرماید: «ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ كَرِهُوا مَا أَنزَلَ اللَّهُ فَأَحْبَطَ أَعْمَالَهُمْ» [محمد: 9] «زیرا آنچه را الله نازل كرده است نپسندیدند؛ پس الله اعمال شان را تباه نمود». و اگر تکبر وی در برابر مخلوقات باشد و خود را از دیگران برتر و بهتر بداند، اما از عبادت الله روی نگرداند و در ادای آن تکبر نورزد، باز هم این وعید شامل او می شود؛ به این صورت که از اولین کسانی نخواهد بود که وارد بهشت می شوند. زمانی که رسول الله صلی الله علیه وسلم این حدیث را بیان می کند، مردی می گوید: ای رسول خدا، کسی دوست دارد لباس و کفش خوب بپوشد، آیا این مصداق کبر و تکبر است؟ بنابراین رسول الله صلی الله علیه سلم می فرماید: «الله زیباست و زیبایی را دوست دارد». الله در ذات و در افعال و در صفات و هر آنچه از او صادر می شود، زیباست و قبح و زشتی در او راه ندارد. و اینکه می فرماید: «زیبایی را دوست دارد» یعنی زیبا نمودن را دوست دارد؛ اینکه انسان در لباس پوشیدن و کفش پوشیدن و در هیئت ظاهری و تمام امورش آراسته باشد. چون زییایی باعث جذب قلب ها می گردد و انسان را محبوب دیگران می کند بر خلاف زمانی که لباس یا موهای زشتی داشته باشد.
شرح: العربية
عن ابن مسعود رضي الله عنه أن النبي صلى الله عليه وسلم قال: "لا يدخل الجنة من كان في قلبه مثقال ذرة من كبر"، وهذا الحديث من أحاديث الوعيد وتحتاج إلى تفصيل حسب الأدلة الشرعية، فالذي في قلبه كبر، إما أن يكون كبراً عن الحق وكراهة له، فهذا كافر مخلد في النار ولا يدخل الجنة، لقول الله تعالى : (ذلك بأنهم كرهوا ما أنزل الله، فأحبط أعمالهم) ، وأما إذا كان كبراً على الخلق وتعاظماً على الخلق، لكنه لم يستكبر عن عبادة الله فهذا جاء فيه هذا الوعيد فلا يدخل الجنة مع أول زمرة، ولما حدث النبي صلى الله عليه وسلم بهذا الحديث قال رجل يا رسول الله: الرجل يحب أن يكون ثوبه حسناً ونعله حسنة يعني فهل هذا من الكبر ؟ فقال النبي صلى الله عليه وسلم : "إن الله جميل يحب الجمال" جميل في ذاته جميل في أفعاله جميل في صفاته كل ما يصدر عن الله عز وجل فإنه جميل وليس بقبيح. وقوله: "يحب الجمال" أي يحب التجمل بمعنى أنه يحب أن يتجمل الإنسان في ثيابه وفي نعله وفي بدنه وفي جميع شؤونه؛ لأن التجمل يجذب القلوب إلى الإنسان ويحببه إلى الناس بخلاف التشوه الذي يكون فيه الإنسان قبيحاً في شعره أو في ثوبه أو في لباسه.
- الكبر من الذنوب العظيمة التي تستحق عذاب الله في الدنيا والآخرة.
- الجمال إذا لم يكن على وجه الفخر والخيلاء والمباهاة لا يدخل في الكبر.