منبع: HadeethEnc.com, فارسی v۱.۳۰.۰
متن عربی
عن أبي الدرداء رضي الله عنه أن النبي صلى الله عليه وسلم قال: «مَنْ حَفِظَ عَشْرَ آيَاتٍ مِنْ أَوَّلِ سُورَةِ الكَهْفِ، عُصِمَ مِنَ الدَّجَّالِ». وفي رواية: «مِنْ آخِرِ سُورَةِ الكَهْف».
ترجمه
از ابودَرداء رضی الله عنه روایت است که پیامبر صلی الله علیه و سلم فرمودند: «مَنْ حَفِظَ عَشْرَ آيَاتٍ مِنْ أَوَّلِ سُورَةِ الكَهْفِ، عُصِمَ مِنَ الدَّجَّالِ». وفي رواية: «مِنْ آخِرِ سُورَةِ الكَهْف». یعنی: «هر کس ده آیه از ابتدای سورهٔ کهف را حفظ کند، از [فتنهٔ] دجال در امان می‌ماند». و در روایتی دیگر آمده است: «از آخر سورهٔ کهف».
شرح
پیامبر صلی الله علیه و سلم خبر داده‌اند که هر کس ده آیه از ابتدای سورهٔ کهف را از حفظ کند، از فتنهٔ مسیح دجال که در آخرالزمان خروج می‌کند و ادعای الوهیت دارد، در امان، محفوظ و نگاه داشته می‌شود. و فتنهٔ او بزرگترین فتنه‌ای است که از زمان آفرینش آدم تا برپایی قیامت بر روی زمین رخ می‌دهد؛ به دلیل کارهای خارق‌العاده‌ای که خداوند عز و جل به او امکان انجامش را می‌دهد و با آن پیروانش را می‌فریبد. و این [حفاظت] بدان جهت است که در ابتدای سورهٔ کهف از شگفتی‌ها و آیاتی سخن به میان آمده که بزرگتر از آن چیزی است که دجال با آن مردم را می‌فریبد، پس هر کس در آن تدبر کند، فریب دجال را نمی‌خورد. و در روایتی دیگر آمده است: ده آیه از آخر سوره، از این سخن خداوند متعال که: {أَفَحَسِبَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَنْ يَتَّخِذُوا...} (آیا کسانی که کفر ورزیدند، گمان کردند که...) تا پایان سوره.
فواید
- بیان فضیلت سورهٔ کهف، و اینکه آیات ابتدایی یا پایانی آن، از فتنهٔ دجال محافظت می‌کند.
- خبر دادن از امر دجال، و بیان آنچه از [فتنهٔ] او محافظت می‌کند.
- تشویق به حفظ کامل سورهٔ کهف، و اگر کسی نتوانست، پس ده آیهٔ اول و آخر آن را حفظ کند.
- قرطبی در سبب این [فضیلت] گفته است: گفته شده: به خاطر شگفتی‌ها و آیاتی است که در داستان اصحاب کهف وجود دارد، پس هر کس بر آن آگاه شود، امر دجال را عجیب نمی‌شمارد و از آن به هراس نمی‌افتد، پس فریب او را نمی‌خورد. و گفته شده: به خاطر این سخن خداوند متعال است که: {لِيُنْذِرَ بَأْسًا شَدِيدًا مِنْ لَدُنْهُ} (تا از عذابی سخت از جانب خود بیم دهد)، با تمسک به اختصاص دادن «بأس» (عذاب) به «شدت» و «لدنیّت» (از جانب خدا بودن)، و این با آنچه از دجال در ادعای الوهیت و چیرگی و بزرگیِ فتنه‌اش سر می‌زند، مناسب است. و به همین دلیل پیامبر صلی الله علیه و سلم امر او را بزرگ شمردند و از او برحذر داشتند و از فتنه‌اش [به خدا] پناه بردند. پس معنای حدیث این است: هر کس این آیات را بخواند و در آن تدبر کند و بر معنایش آگاه شود، از او برحذر خواهد بود و در نتیجه از او در امان می‌ماند.
شرح: العربية
أَخْبَرَ النبيُّ صلى الله عليه وسلم أنَّ مَن حَفِظ عَشْرَ آيات عن ظَهْرِ قَلْبٍ مِن أول سورة الكهف عُصِم ووُقِي وحُفِظ من فتنةِ المسيح الدجال الذي يَخرج آخر الزمان ويَدَّعي الألوهية، وفتنته أعظم فتنة تكون على الأرض منذ خُلِقَ آدم إلى قيام الساعة؛ لما أمكنه الله عز وجل من بعض الخَوَارِق التي يَفتن بها من تبعه، وذلك لأن أول سورة الكهف فيها من العجائب والآيات ما هو أعظم مما يَفتن الدَّجالُ فيه الناس، فمَن تَدَبَّرَها لم يفتتن بالدجال. وفي رواية: عشر آيات من آخر السورة من قوله تعالى : {أفحسب الذين كفروا أن يتخذوا…}.
- بيان فضل سورة الكهف، وأن فَوَاتِحَها أو خَوَاتِمَها تَعصم من فتنة الدجال.
- الإخبار عن أمر الدجال، وبيان ما يعصم منه.
- الحث على حفظ سورة الكهف كاملةً، فإن عجز فليحفظ العشر الآيات الأولى والأخيرة.
- قال القرطبي في سَبَبُ ذلك: قيل: لِمَا في قصة أصحاب الكهف من العجائب والآيات، فمَن وَقَفَ عليها لم يَسْتَغرِب أَمْرَ الدجال ولم يَهُلْه ذلك فلم يفتتن به، وقيل: لقوله تعالى: {لينذر بأسًا شديدًا من لدنه} تمسكًا بتخصيص البأس بالشدة واللَّدُنِّيّة، وهو مناسب لما يكون من الدجال من دعوى الإلهية واستيلائه وعظم فتنته، ولذلك عظَّم صلى الله عليه وسلم أمرَه وحَذَّر عنه وتعوذ من فتنته، فيكون معنى الحديث: أن من قرأ هذه الآيات وتدبرها ووقف على معناها حَذِرَه فأمن منه.