منبع: HadeethEnc.com, فارسی v۱.۳۰.۰
متن عربی
عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ العَاصِ رضي الله عنهما قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ اللهَ سَيُخَلِّصُ رَجُلًا مِنْ أُمَّتِي عَلَى رُءُوسِ الْخَلَائِقِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، فَيَنْشُرُ عَلَيْهِ تِسْعَةً وَتِسْعِينَ سِجِلًّا، كُلُّ سِجِلٍّ مِثْلُ مَدِّ الْبَصَرِ، ثُمَّ يَقُولُ: أَتُنْكِرُ مِنْ هَذَا شَيْئًا؟ أَظَلَمَكَ كَتَبَتِي الْحَافِظُونَ؟ فَيَقُولُ: لَا يَا رَبِّ، فَيَقُولُ: أَفَلَكَ عُذْرٌ؟ فَيَقُولُ: لَا يَا رَبِّ، فَيَقُولُ: بَلَى إِنَّ لَكَ عِنْدَنَا حَسَنَةً، فَإِنَّهُ لَا ظُلْمَ عَلَيْكَ الْيَوْمَ، فَتُخْرَجُ بِطَاقَةٌ فِيهَا: أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ، فَيَقُولُ: احْضُرْ وَزْنَكَ، فَيَقُولُ: يَا رَبِّ مَا هَذِهِ الْبِطَاقَةُ مَعَ هَذِهِ السِّجِلَّاتِ؟ فَقَالَ: إِنَّكَ لَا تُظْلَمُ، قَالَ: فَتُوضَعُ السِّجِلَّاتُ فِي كِفَّةٍ، وَالْبِطَاقَةُ فِي كِفَّةٍ، فَطَاشَتِ السِّجِلَّاتُ، وَثَقُلَتِ الْبِطَاقَةُ، فَلَا يَثْقُلُ مَعَ اسْمِ اللهِ شَيْءٌ».
ترجمه
از عبدالله بن عَمرو بن العاص رضی الله عنهما روایت است که رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمودند: «إِنَّ اللهَ سَيُخَلِّصُ رَجُلًا مِنْ أُمَّتِي عَلَى رُءُوسِ الْخَلَائِقِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، فَيَنْشُرُ عَلَيْهِ تِسْعَةً وَتِسْعِينَ سِجِلًّا، كُلُّ سِجِلٍّ مِثْلُ مَدِّ الْبَصَرِ، ثُمَّ يَقُولُ: أَتُنْكِرُ مِنْ هَذَا شَيْئًا؟ أَظَلَمَكَ كَتَبَتِي الْحَافِظُونَ؟ فَيَقُولُ: لَا يَا رَبِّ، فَيَقُولُ: أَفَلَكَ عُذْرٌ؟ فَيَقُولُ: لَا يَا رَبِّ، فَيَقُولُ: بَلَى إِنَّ لَكَ عِنْدَنَا حَسَنَةً، فَإِنَّهُ لَا ظُلْمَ عَلَيْكَ الْيَوْمَ، فَتُخْرَجُ بِطَاقَةٌ فِيهَا: أَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ، فَيَقُولُ: احْضُرْ وَزْنَكَ، فَيَقُولُ: يَا رَبِّ مَا هَذِهِ الْبِطَاقَةُ مَعَ هَذِهِ السِّجِلَّاتِ؟ فَقَالَ: إِنَّكَ لَا تُظْلَمُ، قَالَ: فَتُوضَعُ السِّجِلَّاتُ فِي كِفَّةٍ، وَالْبِطَاقَةُ فِي كِفَّةٍ، فَطَاشَتِ السِّجِلَّاتُ، وَثَقُلَتِ الْبِطَاقَةُ، فَلَا يَثْقُلُ مَعَ اسْمِ اللهِ شَيْءٌ»: «الله در روز قیامت و در برابر خلایق، مردی از امت مرا برخواهد گزید. و برای او نود و نه کارنامه را میگشاید که هر کارنامه تا جایی که چشم میبیند گسترده است، سپس میفرماید: آیا چیزی از این را انکار میکنی؟ آیا نویسندگان ثبت کنندهٔ من به تو ظلم کردهاند؟ او میگوید: نه ای پروردگار. پس میفرماید: آیا عذری داری؟ میگوید: نه ای پروردگار. میفرماید: اما تو نزد ما یک حسنه داری و امروز ظلمی بر تو نمیشود. پس تکه کاغذ و کارتی بیرون آورده میشود که در آن نوشته شده: اشهد ان لا اله الا الله و اشهد ان محمدا عبده و رسوله. به او گفته میشود: آمادهی وزن شدن باش. وی میگوید: پروردگارا این تکه کاغذ در برابر آن کارنامهها چه حساب میشود؟! میفرماید: به تو ستم نخواهد شد. پس کارنامهها در یک کفه [ترازو] گذاشته میشود و آن تکه کاغذ در یک کفه و کارنامهها سبک میشوند و آن تکه کاغذ سنگینی میکند؛ چون همراه با نام الله چیزی سنگینی نمیکند».
شرح
پیامبر صلی الله علیه وسلم خبر میدهد که الله در روز قیامت و در برابر خلایق، مردی از امتش را برمیگزیند که او را برای حساب صدا میزنند و نود و نه کارنامه را که صحیفههای اعمال بد اوست و در دنیا انجام داده میآورند که طول هر کارنامه تا جایی است که چشم کار میکند. سپس الله عزوجل به این مرد میگوید: آیا چیزی را که در این کارنامهها نوشته شده انکار میکنی؟ آیا ملائکهٔ حافظ من [با نوشتن چیزی خلاف واقع] به تو ظلم کردهاند؟ آن مرد میگوید: نه ای پروردگار. پس الله عزوجل میفرماید: آیا برای کارهای بدی که در دنیا کردهای عذری داری؟ مانند اینکه آنها را از روی سهو، خطا یا نادانی انجام داده باشی؟ آن مرد میگوید: نه ای پروردگار، عذری ندارم. پس الله عزوجل میفرماید: اما نزد ما حسنهای داری و امروز بر تو ظلمی نمیشود. پس تکه کاغذی بیرون آورده میشود که در آن نوشته شده: أشهد أن لا إله إلا الله، وأشهد أن محمدًا عبده ورسوله. = شهادت میدهم که هیچ معبودی (به حق) جز الله نیست و شهادت میدهم که محمد بنده و فرستاده اوست. آنگاه الله عزوجل خطاب به این مرد میفرماید: برای وزن شدن آماده باش. آن مرد از روی تعجب میگوید: پروردگارا، مگر این تکه کاغذ در برابر این کارنامهها چه وزنی دارد؟! الله عزوجل میفرماید: ظلمی به تو نمیرود. پس کارنامهها در یک کفه و تکه کاغذ در کفهای دیگر گذاشته میشود و کفهای که کارنامهها در آن است سبک میشود و کفهای که آن تکه کاغذ در آن است سنگینی میکند و به این ترتیب الله او را میآمرزد.
فواید
- عظمت و بزرگی کلمهٔ توحید: لا إله إلا الله و سنگینی آن در میزان.
- تنها گفتن لا إله إلا الله با زبان کافی نیست بلکه باید به معنایش علم داشت و به مقتضایش عمل کرد.
- اخلاص و قوت توحید سبب پاک شدن گناهان است.
- ایمان مردم بر حسب تفاوت و برتری اخلاصی است که در دل دارند. چنانکه گاها برخی از مردم این کلمه را میگویند اما به اندازهٔ گناهانشان عذاب میشوند.
شرح: العربية
أخبر النبي صلى الله عليه وسلم إن الله يختار رجلًا من أمته على رؤوس الخلائق يوم القيامة يُنادَى به ليُحاسَب، فيَعرِضُ عليه تسعةً وتسعين سِجِلًّا وهي صحائف أعماله السيئة التي كان يعمل بها في الدنيا، وطول كل سجل مثل مد البصر، ثم يقول الله عز وجل لهذا الرجل: أتنكر شيئًا من المكتوب في هذه السِّجِلّات؟ أظلمك ملائكتي الحفظة الكتبة؟ فيقول الرجل: لا يا رب. فيقول الله عز وجل: ألك عُذرٌ تُعذَر به مما قدمت من أعمال في الدنيا؟ من كونه سهوًا أو خطأً أو جهلًا، فيقول الرجل: لا يا رب ليس لي عذر. فيقول الله عز وجل: بلى، إن لك عندنا حسنة، وإنه لا ظلم عليك اليوم. قال: فيخرج بطاقة مكتوب فيها: أشهد أن لا إله إلا الله، وأشهد أن محمدًا عبده ورسوله. فيقول الله عز وجل: لهذا الرجل، أحضر ميزانك. فيقول الرجل متعجِّبًا: يا رب! ما وزن هذه البطاقة مع هذه السجلات؟! فقال الله عز وجل: لن يقع عليك ظلم. قال: فتوضع السجلات في كفة، والبطاقة في كفة؛ فخَفَّت الكفة التي بها السجلات، ورَجَحَت وثَقُلت الكفة التي بها البطاقة، فغفر الله له.
- عِظم كلمة التوحيد: شهادة ألا إله إلا الله، وثقلها في الميزان.
- لا يكفي قول: لا إله إلا الله، باللسان فقط، بل لا بد من العلم بمعناها والعمل بمقتضاها.
- الإخلاص وقوة التوحيد سبب لتكفير الذنوب.
- الإيمان يتفاضل بتفاضل ما في القلوب من الإخلاص، فبعض الناس قد يقول هذه الكلمة لكن يُعذَّب بقدر ذنوبه.