منبع: HadeethEnc.com, فارسی v۱.۳۰.۰
متن عربی
عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُمَا: أَنَّ نَاسًا مِنْ أَهْلِ الشِّرْكِ، كَانُوا قَدْ قَتَلُوا وَأَكْثَرُوا، وَزَنَوْا وَأَكْثَرُوا، فَأَتَوْا مُحَمَّدًا صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالُوا: إِنَّ الَّذِي تَقُولُ وَتَدْعُو إِلَيْهِ لَحَسَنٌ، لَوْ تُخْبِرُنَا أَنَّ لِمَا عَمِلْنَا كَفَّارَةً، فَنَزَلَ {وَالَّذِينَ لا يَدْعُونَ مَعَ اللهِ إِلَهًا آخَرَ وَلا يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللهُ إِلا بِالْحَقِّ وَلا يَزْنُونَ}[الفرقان: 68]، وَنَزَلَت: {قُلْ يَا عِبَادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلَى أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللهِ} [الزمر: 53].
ترجمه
از ابن عباس ـ رضی الله عنهما ـ روایت است که: مردمی از اهل شرک که در قتل و زنا زیادهروی کرده بودند نزد محمد ـ صلی الله علیه وسلم ـ آمدند و گفتند: آنچه تو میگویی و به آن فرا میخوانی قطعا نیکوست، ای کاش به ما خبر دهی که آنچه ما انجام دادهایم کفارهای دارد، پس این آیه نازل شد: {وَالَّذينَ لا يَدعونَ مَعَ اللَّهِ إِلهًا آخَرَ وَلا يَقتُلونَ النَّفسَ الَّتي حَرَّمَ اللَّهُ إِلّا بِالحَقِّ وَلا يَزنونَ وَمَن يَفعَل ذلِكَ يَلقَ أَثامًا} [الفرقان: ۶۸] (و کسانی که معبود دیگری با الله نمیخوانند و کسی که الله [کشتنش را] حرام کرده است، جز بهحق نمیکشند و زنا نمیکنند؛ و هرکس این [گناهان] را مرتکب شود، کیفرِ گناه [خویش] را میبیند) و این آیه نازل شد: {قُل يا عِبادِيَ الَّذينَ أَسرَفوا عَلى أَنفُسِهِم لا تَقنَطوا مِن رَحمَةِ اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يَغفِرُ الذُّنوبَ جَميعًا إِنَّهُ هُوَ الغَفورُ الرَّحيمُ} [الزمر: ۵۳] {[ای پیامبر،] به بندگانم که [در ارتکاب شرک و گناه] زیادهروی کردهاند، بگو: از رحمت الهی مأیوس نباشید؛ چرا که [اگر توبه کنید،] الله همۀ گناهانتان را میبخشد. به راستی که او تعالی بسیار آمرزندهی مهربان است).
شرح
مردانی از مشرکان نزد پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ آمدند درحالیکه مرتکب قتل و زنای زیادی شده بودند، پس به پیامبر ـ صلی الله علیه وسلم ـ گفتند: آنچه تو به سوی آن دعوت میدهی یعنی اسلام و آموزههای آن، چیز خوبی است، اما حال و وضع ما که مرتکب شرک و کبائر شدهایم چگونه است، آیا برای آن کفارهای وجود دارد؟ پس این دو آیه نازل شد که الله متعال توبهٔ مردم را با وجود زیاد و بزرگ بودن گناهان میپذیرد و اگر چنین نبود به کفر و طغیانشان ادامه میدادند و وارد این دین نمیشدند.
فواید
- فضیلت اسلام و عظمت آن و اینکه گناهان پیش از خود را نابود میکند.
- وسعت رحمت الله نسبت به بندگانش و مغفرت و عفو و بخشش او.
- تحریم شرک و تحریم کشتن دیگری به ناحق و تحریم زنا و وعید و تهدید برای کسانی که مرتکب این گناهان میشوند.
- توبهٔ صادقانهیِ مقرون با اخلاص و عمل نیک، همهٔ گناهان کبیره را پاک میکند، از جمله کفر ورزیدن به الله تعالی.
- تحریم نومیدی و یاس از رحمت الله سبحانه وتعالی.
شرح: العربية
جاء رجالٌ مِن المشركين للنبيِّ صلى الله عليه وسلم وكانوا قد أكثروا مِن القتل والزنا، فقالوا للنبي: إنّ ما تدعو إليه مِن الإسلام وتعاليمِه شيءٌ حسنٌ، ولكن ما حالُنا وما وَقَعنا فيه مِن الشرك والكبائر، هل له كفّارة؟ فنزلت الآيتان، حيث قَبِل الله من الناس التَّوبة مع كثرة ذنوبهم وعِظمِها، ولولا ذلك لاستمرُّوا على كفرهم وطغيانهم ولَمَا دخلوا في هذا الدِّين.
- فضلُ الإسلام وعظمتُه وأنه يهدِمُ ما قَبله من الذنوب.
- سعة رحمة الله بعباده ومغفرته وعفوه.
- تحريم الشرك، وتحريم قتل النفس بغير حق، وتحريم الزنا، ووعيد مَن يَقترف هذه الذنوب.
- التوبة الصادقة المقترنة بالإخلاص والعمل الصالح تكفّر جميع الكبائر بما فيها الكفر بالله تعالى.
- تحريم القُنُوْطِ واليأسِ مِن رحمةِ الله سبحانه.