منبع: HadeethEnc.com, فارسی v۱.۳۰.۰
متن عربی
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ، قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِنَّ أَوَّلَ زُمْرَةٍ يَدْخُلُونَ الجَنَّةَ عَلَى صُورَةِ القَمَرِ لَيْلَةَ البَدْرِ، ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ عَلَى أَشَدِّ كَوْكَبٍ دُرِّيٍّ فِي السَّمَاءِ إِضَاءَةً، لاَ يَبُولُونَ وَلاَ يَتَغَوَّطُونَ، وَلاَ يَتْفِلُونَ وَلاَ يَمْتَخِطُونَ، أَمْشَاطُهُمُ الذَّهَبُ، وَرَشْحُهُمُ المِسْكُ، وَمَجَامِرُهُمْ الأَلُوَّةُ الأَنْجُوجُ، عُودُ الطِّيبِ وَأَزْوَاجُهُمُ الحُورُ العِينُ، عَلَى خَلْقِ رَجُلٍ وَاحِدٍ، عَلَى صُورَةِ أَبِيهِمْ آدَمَ، سِتُّونَ ذِرَاعًا فِي السَّمَاءِ».
ترجمه
از ابوهریره رضی الله عنه روایت است که گفت: رسول الله صلی الله علیه وسلم فرمود: «إِنَّ أَوَّلَ زُمْرَةٍ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ عَلَى صُورَةِ الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ، ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ عَلَى أَشَدِّ كَوْكَبٍ دُرِّيٍّ فِي السَّمَاءِ إِضَاءَةً، لَا يَبُولُونَ وَلَا يَتَغَوَّطُونَ، وَلَا يَتْفِلُونَ وَلَا يَمْتَخِطُونَ، أَمْشَاطُهُمُ الذَّهَبُ، وَرَشْحُهُمُ الْمِسْكُ، وَمَجَامِرُهُمُ الْأَلُوَّةُ الْأَنْجُوجُ، عُودُ الطِّيبِ وَأَزْوَاجُهُمُ الْحُورُ الْعِينُ، عَلَى خَلْقِ رَجُلٍ وَاحِدٍ، عَلَى صُورَةِ أَبِيهِمْ آدَمَ، سِتُّونَ ذِرَاعًا فِي السَّمَاءِ». یعنی: «همانا اولین گروهی که وارد بهشت میشوند، بر صورت ماه [کامل] شب بدر هستند. سپس کسانی که پس از آنان میآیند، بر [صورت] درخشانترین ستارهٔ مرواریدگون در آسمان از نظر روشنایی هستند. نه ادرار میکنند و نه مدفوع، نه آب دهان میاندازند و نه بینی پاک میکنند. شانههایشان از طلاست، و عرقشان مشک است، و مجمرهایشان (عودسوزهایشان) از چوب عود هندی است، و همسرانشان حورالعین هستند. همگی بر خلقت یک مرد، بر صورت پدرشان آدم، با قدی به بلندیِ شصت ذراع در آسمان هستند».
شرح
پیامبر صلی الله علیه و سلم خبر دادهاند که اولین گروه از مؤمنان که وارد بهشت میشوند، چهرههایشان از نظر روشنایی بر صورت ماه در شب بدر [ شب چهارده] است. سپس کسانی که پس از آنان میآیند، بر [صورت] درخشانترین ستارهٔ مرواریدگون در آسمان از نظر روشنایی هستند. آنان اوصاف کمال دارند، به طوری که نه ادرار میکنند و نه مدفوع، نه آب دهان میاندازند و نه بینی پاک میکنند. شانههایشان از طلاست، و عرقشان مشک است، و از مجمرهایشان خوشبوترین عطرها و نیکترین بخورها برمیخیزد. و همسرانشان حورالعین هستند. خلقتشان بر خلقت یک مرد، بر صورت پدرشان آدم در قد و آفرینش است که قد او شصت ذراع در آسمان است.
فواید
- بیان صفت اهل بهشت، و اینکه آنان در آن به حسب درجات و اعمالشان متفاوت هستند.
- استفاده از تشبیه برای نزدیک کردن معانی و شرح آنها.
- قرطبی گفته است: ممکن است گفته شود، آنان چه نیازی به شانه دارند در حالی که بیریش هستند و موهایشان کثیف نمیشود؟ و چه نیازی به بخور دارند در حالی که بوی آنان خوشبوتر از مشک است؟ [وی] میگوید: و پاسخ داده میشود که نعمتهای اهل بهشت از خوردن و آشامیدن و پوشاک و عطر، به خاطر دردِ گرسنگی یا تشنگی یا برهنگی یا بوی بد نیست، بلکه لذتهایی پی در پی و نعمتهایی پیاپی است. و حکمت در آن این است که آنان از همان نوع چیزهایی که در دنیا از آن بهرهمند میشدند، بهرهمند میشوند.
شرح: العربية
أخبر النبيُّ صلى الله عليه وسلم أن أول جماعة من المؤمنين يدخلون الجنة وجوههم على صورة القمر ليلة البدر في الإضاءة، ثم الذين يلونهم على أشد كوكب درّي في السماء إضاءة، لهم أوصاف الكمال حيث لا يبولون ولا يتغوطون، ولا يتفلون ولا يمتخطون، أمشاطهم الذهب، وعرقهم المسك، ومجامرهم يفوح منها أطيب الطيب وأزكى البخور، وأزواجهم الحور العين، خلقهم على خلق رجل واحد، على صورة أبيهم آدم في الطول والخِلْقة؛ طول جسده ستون ذراعًا في السماء.
- بيان صفة أهل الجنة، وأنهم يتفاوتون فيها بحسب درجاتهم وأعمالهم.
- استعمال التشبيه في تقريب المعاني وشرحها.
- قال القرطبي: قد يقال أي حاجة لهم إلى المشط وهم مرد وشعورهم لا تتسخ؟ وأي حاجة لهم إلى البخور وريحهم أطيب من المسك؟ قال: ويجاب بأن نعيم أهل الجنة من أكل وشرب وكسوة وطيب ليس عن ألم جوع أو ظمأ أو عُرْيٍ أو نتن، وإنما هي لذات متتالية ونعم متوالية، والحكمة في ذلك أنهم ينعمون بنوع ما كانوا يتنعمون به في الدنيا.